Een boek dat gedichten opent

Zelf gedichten lezen. Hoe begin je daar nu aan? Zie je er dan uit als de dame op de cover? Je bril ligt in de hoek en je ogen staan alle kanten op. Je mond vertrokken in een grijnsgrimas. Want je wilt wel 'Den meelezer' zijn maar hoe begin je nu aan het lezen van de gedichten van iemand anders? In dit boek wordt de kracht van gedichten getoond en worden gedichten geopend.

De ondertitel luidt: 'Een reis over de onbewandelde paden van de poëzie.' Nog al te vaak hebben gedichten de reputatie moeilijk te zijn, warrig en ontoegankelijk. Als dit boek mij een ding geleerd heeft, dan is het vragen stellen. Gedichten lezen is vragen stellen, vragen waarop waarschijnlijk meer dan één antwoord mogelijk is. Misschien twee of vijf. Dat hangt van het gedicht af en ook van de lezer die leest vanuit zijn eigen caleidoscoop van ervaringen, ideeën, meningen tot zelfs nukken en stemmingen op dat moment. Want goede poëzie is altijd meerduidig, een pleonasme. Soms weten we het antwoord niet en ook dat is poëzie.

Dit boek is eigenlijk een bloemlezing op zich. Na de inleiding volgen 42 korte hoofdstukken waarin een gedicht staat gevolgd door een tekst over het gedicht. De 42 gedichten op zich zijn al een mooie staalkaart van hoe verschillend en interessant gedichten kunnen zijn. Sommige gedichten lijken bedrieglijk helder te zijn, andere lijken tamelijk ingewikkeld op het eerste gezicht. We beginnen met het gedicht van Herman Gorter 'De stille weg' (1890) en eindigen met 'Het feest vergeet mij' van Hannah van Binsbergen. Zo eindigen we in 2016. Dertien gedichten uit de 21ste eeuw, de overige van 1890 tot 1999, allen gepresenteerd in chronologische volgorde.

Er wordt uitgelegd waarom het gedicht van Herman Gorter in die tijd zo revolutionair was. Er wordt definitief afscheid genomen van de strakke sonetten waarmee de Tachtigers furore maakten. Na Verzen lijkt de weg definitief vrij voor alle experimenten in vorm en inhoud die zo kenmerkend zijn voor de twintigste eeuw.

Dit gedicht van Herman Gorter nodigt uit tot bewegen. Een nieuwe weg in te slaan en dat is precies wat heel deze bundel doet. Ons nieuwe wegen laten inslaan om poëzie te (her)ontdekken. Want gedichten zijn geen cryptogrammen die ontcijferd dienen te worden, maar kunstwerken die je kunt lezen om je aan te warmen en waar je het met anderen over kunt hebben.

Want een ding is zeker, over een goed gedicht kun je blijven praten, en telkens zal het gesprek over iets anders gaan.

Dit boek toont je alleszins een boeiende weg in de intrigerende wereld van poëzie. Een aanrader!