Lezersrecensie
Een meesterwerk in nachtblauwe zijde.
Drie vriendinnen uit Parijs staan voor onmogelijke keuzes.
Parijs, 1940. Terwijl de stad bezet wordt door de nazi’s, proberen drie jonge naaisters zo normaal mogelijk door te gaan met hun leven. Mireille maakt deel uit van het verzet, Claire is verleid door een Duitse officier en Vivienne heeft geheimen die ze aan geen van beiden kan onthullen. De drie vrouwen worden allen geconfronteerd met onmogelijke keuzes wanneer hun geheime activiteiten hen in groot gevaar brengen. Samengebracht door loyaliteit, bedreigd door verraad: zullen ze de meest donkere periode uit de geschiedenis kunnen overleven zonder uit elkaar gedreven te worden?
Twee generaties later komt Claires Engelse kleindochter Harriet aan in Parijs, ontworteld en stuurloos, wanhopig op zoek naar een connectie met haar verleden. Ze woont en werkt in Rue Cardinale, in een huis dat in verband blijkt te staan met haar grootmoeder en waar ze een familiegeschiedenis ontdekt die duisterder en pijnlijker is dan ze had kunnen vermoeden.
Al eerder las ik van deze auteur “Een zomer lang geleden”. Ook dit is een prachtig verhaal over het verzet in WOII van dappere vrouwen in Frankrijk. Je merkt dat Fiona haar inspiratie haalt uit waargebeurde verhalen van sterke vrouwen in die oorlog.
Het verhaal begint met de beschrijving van een prachtige nachtblauwe zijden jurk, die tentoongesteld wordt in een glazen vitrine in museum Palais Galliera. Op het eerste gezicht lijkt die gemaakt van gewone stof, maar als je hem goed bekijkt blijkt hij samengesteld te zijn uit hele kleine lapjes van restjes stof. Ze zijn zo kunstig verweven, dat kan alleen maar door een uitzonderlijke naaister gedaan zijn. Deze jurk blijkt onderdeel te zijn van een stuk geschiedenis, die zich daarna gaandeweg in het boek ontvouwt.
In een vlotte en beeldende schrijfstijl word je mee genomen in twee verhaallijnen. De eerste is die uit 2017. Hierin gaat de Engelse Harriet voor een stage naar Frankrijk. Deze gaat ze lopen bij een PR-bureau waar ze graag wil gaan werken, maar ze wil ook meer te weten komen over haar oma. Na de dood van haar moeder besluit ze met een foto, die ze eerder tussen de spullen van haar oma gevonden heeft, de stap over de oceaan te wagen. Als haar collega Simone, met wie ze een zolderkamer gaat delen, de foto ziet blijkt een van de drie vrouwen haar oma Mireille te zijn. Naast oma Claire is de derde vrouw Vivienne. Zij waren alle drie naaisters en werkten voor en tijdens de oorlog bij een bekend modehuis “Delavigne Couturier”. Van Simone hoort Harriet wat haar oma in de oorlog allemaal meegemaakt heeft.
Dit is de tweede verhaallijn. Het speelt zich af vlak voor en tijdens de oorlog, waarbij we het verhaal lezen over 3 dappere vrouwen, die er alles aan doen om zoveel mogelijk mensen te redden voor de Duitsers. Dit met gevaar voor eigen leven, met heel veel moed en vertrouwen in elkaar en hun vriendschap. Inmiddels heb ik al heel veel manieren gelezen waardoor het verzet gepleegd was, maar toch werd ik in dit boek weer verrast door wat nieuwe feitjes. Kleine dingen die de naaisters konden doen, om de vijand dwars te zitten; bv in de concentratiekampen de verplichte “gele” driehoek voor joodse mensen zoveel mogelijk te vervangen door een andere kleur in de hoop ze te sparen voor de gaskamers.
Naast de bekendere thema’s zoals vriendschap, liefde, moed en zelfopoffering komt er ook het thema intergenerationeel trauma in het boek voor. Harriet heeft hierover gelezen en vraagt zich af of de trauma’s van haar moeder en oma haar ook parten spelen. Fiona heeft dit prachtig uitgewerkt in deze roman.