Mooie roman vol geschiedenis van de DDR

De Duitse schrijfster Anja Baumheier (1979) is in Dresden geboren en heeft haar jeugd in de DDR doorgebracht. Ze woont in Berlijn, waar ze werkt als lerares Frans en Spaans. Alleen de vogels vliegen (2020) is haar debuutroman.

In Alleen de vogels vliegen zijn twee verhaallijnen met elkaar verweven.De verhaallijn in het verleden gaat over Johannes en Elisabeth, die elkaar leren kennen in Rostock. De oorlog is net voorbij, Rostock is zwaar getroffen. Johannes streeft naar een socialistisch regime en zet zich daarvoor in. Ze verhuizen naar Oost Berlijn en ervaren daar hoe het is onder het politieke regime, wanneer hun dochter Marlene in verzet komt en illegaal naar het westen wil vluchten komen ze flink in de problemen.
Daarnaast loopt een verhaallijn in het heden over de zussen Charlotte en de veel jongere Theresa. Die laatste ontvangt bericht over een erfenis van haar zus Marlene. Die was dood dachten ze, maar dat blijkt een leugen. Een van de vele die gedurende het boek onthuld zullen worden.

De afwisseling van heden en verleden zijn sterk met elkaar verbonden. Alles wat in het heden wordt ontdekt heeft een directe verbinding met gemaakte keuze uit het verleden. Beide verhaallijnen lopen zo synchroon naast elkaar en beide zijn grotendeels in chronologische volgorde verteld.

Het is een mooi verhaal. De personages zijn voldoende uitgewerkt om ze een beetje te leren kennen, maar belangrijker is de wijze waarop de schrijfster de sfeer van de jaren in beide verhaallijnen heeft weten te zetten. Het beklemmende van de DDR periode, de tegenhanger van het vrije westen en het nu waarin het leven goed is, maar men soms nog wel terugverlangd naar de DDR tijd van toen. Niet alles was beter, maar leven was wel wel overzichtelijk.

Anna heeft een hele fijne schrijfstijl. De hoofdstukken zijn niet te lang en door de afwisseling leest het vlot en dat terwijl er toch pittige thema’s als dementie, leugens, gevangenschap tijdens DDR tijd en illegale kinderadoptie onderdelen zijn van het verhaal.

Alleen de vogels vliegen is een mooie roman met een grote rol voor de geschiedenis van Duitsland, de DDR, Oost en West Berlijn en de gevolgen ervan. Met interessante personages en genoeg verwikkelingen om door te willen lezen tot het einde en de waarheid achter de leugens te ontdekken.