Advertentie
    Marieke Scheers Hebban Recensent

Annette Hess (1967, Hannover) studeerde schilderkunst en binnenhuisarchitectuur, en later scenarioschrijven. Ze werkte als journalist en sinds 1998 is ze scenarioschrijver. De tolk (2019) is haar debuutroman.

In De tolk maken we kennis met Eva en haar ouders, zus en broertje. Haar ouders hebben een restaurant in Berlijn, Eva werkt als Poolse vertaalster en haar zus is verpleegkundige. Eva heeft een vriend die uit een beter milieu komt en dat ligt wat gevoelig. Wanneer Eva wordt gevraagd om te vertalen bij het eerste Auschwitz proces, verandert ineens alles. Haar vriend geeft haar geen toestemming en leeft volgens de ouderwetse regel dat vrouwen hun man moeten gehoorzamen, iets wat Eva niet pikt. Ook de ouders van Eva vinden dat ze de baan niet moet aannemen, maar zij handelen uit eigenbelang en blijken geheimen over het verleden achter te houden. Eva zet door en komt als onwetend naïeve jonge vrouw ineens achter gebeurtenissen uit de oorlog die ze zich nooit had kunnen voorstellen.

Het boek laat zien hoe de bevolking van Duitsland na de oorlog het leven weer heeft opgepakt en de oorlog grotendeels heeft weggestopt. Er wordt niet over gesproken en een nieuwe generatie heeft geen flauw idee wat er is gebeurd. Het geeft een beeld van de mensen, de normen en waarden van die tijd en met name het kleinburgerlijke van de jaren ’60.

Daarnaast loopt het verhaal van het waargebeurde eerste Auschwitzproces. Opvallend hierbij is de wijze waarop het is weergegeven. Personen die betrokken waren, zoals de rechters, de aanklagers en de verdedigers krijgen geen naam, maar een omschrijving. De verdachten hebben enkel een nummer, zoals dat werkelijk was en worden met een bijnaam genoemd. De getuigen krijgen wel een naam en zijn gebaseerd op werkelijke getuigen maar zijn verder fictief. Hierdoor voel je als lezer en word je niet echt betrokken, maar blijft op een afstand. Een aantal van de gebruikte teksten zijn letterlijk citaten uit het echte proces. Het lijkt een veilige keus om zo de gruwelijke gebeurtenissen van de oorlog te verwerken in een roman. Het neemt niet weg dat de verhalen die worden verteld in de rechtszaak ongelofelijk en hartverscheurend zijn.
Dat er wordt afgewisseld tussen de rechtszaak en het leven van Eva maakt dat het prettig is om te lezen. De relatie tussen Eva en haar vriend speelt een rol en ook de relatie tussen Eva en haar ouders. Eva ontwikkelt zich van een naïeve jonge vrouw tot een zelfbewuste dame en neemt beslissingen die haar leven veranderen.

Helaas krijgen we weinig inzicht in wat de mensen nu precies denken en waarom ze bepaalde keuzes maken of hebben gemaakt. Het wordt genoemd, maar het wordt maar matig uitgewerkt en dat is jammer.Net wanneer iets interessant wordt, wordt het afgekapt en gaat het verhaal vrij plots elders verder. Ook is er nog een verhaallijn over de zus van Eva, wat niet past bij de rest en ook onvoldoende is uitgewerkt. Zijn de beweegredenen van de zus een resultaat van het verleden? Het blijft onduidelijk.

De tolk is een boek waarin een belangrijke gebeurtenis wordt verteld gezien vanuit een Duits oogpunt. Het eerste Auschwitz proces was van groot belang voor de wereld, maar ook voor de Duitse bevolking die een groot deel van wat er in de oorlog is gebeurd hebben verdrongen. De wijze waarop het boek is opgebouwd, door een jonge Duitse vertaalster aan het proces te laten meewerken en haar visie te geven, is een goede keus. Het is op deze manier een goed leesbare roman geworden, maar het verhaal voelt erg afstandelijk aan door de vele bijzaken en onvolledige uitwerking en dat is erg jammer.

Reacties op: Verhaal voelt afstandelijk aan

19
De tolk - Annette Hess
Jouw boekenplank Jouw waardering
Jouw recensie   Schrijf een recensie
? Onze partners
E-book prijsvergelijker