Vera & Mira

De cover springt direct in het oog; paardebloemen, deels in bloei, deels als pluisbloem en deels dood, op een donkere achtergrond. Niet direct een vrolijk boeket, wél heel erg goed passend bij de sfeer van het boek.

De roman vertelt het verhaal van Vera en haar moeder Mira. Mira groeit op als enig kind in een liefdeloos gezin; haar vader komt te overlijden als zij nog een jong meisje is en met haar moeder heeft ze nooit een warme, liefdevolle band gehad. Mira wordt verpleegster en wordt moeder van dochter Vera. Als alleenstaande moeder heeft ze het niet gemakkelijk; “Het leven hangt als een zware deken om naar schouders.”

Mira lijdt aan het Münchhausen by proxy-syndroom; zij geeft Vera medicijnen om haar opzettelijk ziek te maken. Als kind ligt Vera dan ook zeer regelmatig in het ziekenhuis, krijgt medicijnen, wordt zelfs geopereerd terwijl haar eigen moeder de ziekmaker is. Moeder Mira geniet van alle aandacht die naar haar, als ‘liefdevolle’ moeder uitgaat. Door haar verpleegstersverleden beschikt zij over voldoende medische kennis alsmede kennis over medicijnen en hun eventuele bijwerkingen. Mira zorgt ervoor dat Vera heel erg ziek wordt maar nooit levensbedreigend.

De geschiedenis herhaalt zich want ook Vera en Mira hebben geen warme, liefdevolle band. Vera beseft dat haar moeder liever voor haar is als ze doet wat haar wordt opgedragen; zowel thuis als op school en bij artsen en in het ziekenhuis gaat zij nooit tegen de wil van haar moeder in. Af en toe had ik het boek wel in willen stappen, om de ogen van Vera te openen, om naar te vertellen wat er écht aan de hand is. Knap van de auteur dat ze dit effect oproept.

Mira en Vera blijven nooit lang ergens wonen; ze verhuizen keer op keer zodat Vera steeds met andere artsen in aanraking komt, in andere ziekenhuizen. Op deze manier kan Mira jarenlang met haar ziekmakende praktijken doorgaan en kan Vera nooit ergens lang genoeg aarden om echte vrienden te maken, om mensen in vertrouwen te nemen.

Als Vera wat ouder wordt, en dus bewuster van de situatie, gaat ze uiteindelijk wél tegen haar moeder in. Ze weigert haar ‘vitamines’ te nemen, loopt weg van huis. Maar komt toch weer terug en ze blijft haar moeder de hand boven het hoofd houden. Dat haar moeder haar opzettelijk ziek maakt wil en kan ze niet geloven, zoiets kan een moeder niet doen…

Dankzij Pascalle, een bekwame psycholoog, beseft ze dat haar herinneringen echt zijn, zij is inderdaad slachtoffer, al ontkent Mira het in alle toonaarden. Is Vera sterk genoeg om haar jeugd achter zich te laten; om een nieuw leven te beginnen zonder de verstikkende macht van haar moeder?

De roman is geschreven in plezierig en gemakkelijk leesbaar taalgebruik en wordt verteld vanuit Vera en deels vanuit Mira. Het is een ontroerend en dapper verhaal, zonder in clichématige sentimenten te vervallen. Er spreekt kracht uit en vertrouwen. Mooi debuut; van Aisha Dutrieux gaan we zeker meer horen.