Verrassend

Dit boek heb ik mogen lezen voor de Hebban Debuutprijs jury 2022. Een van de verrassingen van dit jaar voor mij; een boek dat ik zelf niet snel opgepakt zou hebben maar dat wel zeer de moeite waard bleek. Een, deels autobiografische, debuutroman die je echt bij de strot grijpt.

Bassam (Arab) is een intelligente jongen, VWO-scholier, is als jonge jongen van Iran naar Nederland gekomen en is de jongste in een gezin met drie kinderen. Zijn vader werkt op een booreiland en is daardoor vaak van huis, zijn moeder is warm en liefdevol. Het gezin woont in een achterstandswijk van Schiedam waar criminaliteit continu op de loer ligt.

Als Bassam 12 jaar is overlijdt zijn moeder en zijn wereld stort in. Zijn oudere broer en zus zijn er niet echt voor hem en zijn vader werkt na het overlijden van zijn vrouw niet meer, is depressief en ligt de hele dag op de bank. In plaats van dat zijn vader voor hem zorgt, zorgt Bassam voor zijn vader.

Met een krantenwijk of een baantje als vakkenvuller levert dat onvoldoende op en samen met een paar vrienden, die hij al sinds de kleuterklas kent, raakt hij in de wereld van drugs en criminaliteit terecht. Met zijn beste vriend Gi deelt hij alles; zij zijn partners in-crime maar ook vrienden voor het leven.

De jongens verdienen veel geld maar moeten continu op hun hoede zijn en ook onderling, in de vriendengroep zijn er spanningen en heerst er een genadeloze concurrentiestrijd.

Het verhaal van Bassam wordt op een eerlijke en recht-voor-zijn-raap manier verteld; er worden nergens doekjes om gewonden. Een aantal heftige gebeurtenissen wordt tot in detail beschreven en ook grof taalgebruik wordt niet geschuwd maar dat past bij de stijl en de strekking van het verhaal.

Het grootste deel van het boek wordt beschreven vanuit het perspectief van Bassam maar zijn broer Benyamin en zijn zus Bita hebben ook ieder een eigen hoofdstuk.

Het verhaal, van een zeer ruig en zwaar leven (overleven) ligt mijlenver van mijn eigen rustige leventje af en is mede daardoor zo interessant. Je krijgt een ongefilterd en rauw inkijkje in het dagelijkse leven van de tweede-generatie allochtonen in een achterbuurt in Schiedam.

De karakters worden goed uitgediept, het boek leest vlot en zet je echt aan het denken. Hoewel de jongens geen lieverdjes zijn zie je ook hun goede kanten en wekken ze toch sympathie op. Je ziet hoe ze toch ook heel graag het wereldje willen verlaten en een normaal leven willen leiden. Knap debuut.

• Eerlijk verhaal, het boek neemt je echt mee het leven in van de hoofdpersoon. Het wordt nergens mooier gemaakt dan het is, rauw en heftig.
• Het boek is goed geschreven; de karakters, de gebeurtenissen zijn allemaal goed uitgewerkt.
• Het boek geeft een inkijk in een wereld die je totaal niet kent. Dapper om op zo’n manier een deels-autobiografische roman te schrijven.