Spannend jeugdboek

Ineke Kraijo schreef een spannend jeugdboek over de geschiedenis van de Ierse honger en de onderdrukking van het land door de Engelsen. Het boek begint in het jaar 1847 wanneer Nora en haar zusje hun huis verlaten om op zoek te gaan naar hun vader. Hij is vertrokken om eten te zoeken voor hun gezin, maar komt niet meer opdagen. De twee zusjes kunnen niet anders dan hem achterna gaan over de gevaarlijke wegen, die vol zijn met rondzwervende families op zoek naar voedsel en onderdak. Wanneer ze in de stad aankomen, blijkt hun vader in de gevangenis te zitten vanwege diefstal. Wat volgt is een spannend, maar ook wat onrealistisch avontuur waarin de twee zusjes kennismaken met o.a. een Engelse soldaat en een groepje Ierse vrijheidsstrijders.

Het boek begint met een weemoedig en klaaglijk lied over het lot dat een jong Iers meisje treft, waarvan de geliefde is gevangengenomen door de Engelse soldaten om uiteindelijk verbannen te worden. Het is een aangrijpend begin van het boek en confronteert je als lezer gelijk met het verdriet van de Ierse bevolking, die in die jaren getroffen werd door honger vanwege misoogsten en als gevolg daarvan door de vaak Engelse landheren hun huis uit werden gezet.

            '...It's so lonely 'round the Fields of Athenry...'  

Je wordt als lezer zo vanaf het begin meegenomen in de geschiedenis van Ierland, waarin de schrijfster heel goed thuis is. Tijdens het lezen krijg je als lezer ook heel wat Ierse woorden mee, waardoor je de sfeer en cultuur van die tijd leert kennen. Gelukkig is er achterin het boek een verklarende woordenlijst opgenomen en weet je na het lezen van dit boek wat de bekende uitroep 'Erin go brágh!' betekent.

Elk van de drie delen van het boek heeft als motto een paar regels uit het betreffende lied en daarin wordt weergegeven wat de hoofdpersoon in dat deel meemaakt. In deel 1 wordt het verhaal van Nora verteld, waarna in deel 2 een nieuwe hoofdpersoon voor het voetlicht treedt, namelijk Mary. In deel 3 ontmoeten Nora en Mary elkaar waarna in de epiloog nog kort wordt weergegeven hoe het een jaar later met Nora en Mary gaat. De eenvoudige en chronologische opbouw van het boek doet wat vreemd aan, wanneer je bedenkt dat het hier een Young Adult betreft. De leeftijden van de hoofdpersonen en de zwangerschap van Mary passen wel bij de doelgroep van YA (15+) maar de schrijfstijl, uitwerking van karakters en het plot lijken meer op boeken voor 12 tot 14 jarigen. Doordat er geen duidelijke keuze is gemaakt voor een bepaalde doelgroep, laat dit een wat onbevredigend gevoel achter en beklijft het verhaal niet. Het blijft bij een oppervlakkig en spannend avonturenverhaal, waarin de gevoelens van de hoofdpersonen onderbelicht blijven. Het boek komt daardoor niet tegemoet aan lezers, die op zoek zijn naar een emotionele ervaring. Wel is het boek geschikt voor de wat oudere lezer met minder leeservaring.

Ineke Kraijo is er in geslaagd om een onbekende periode van de Ierse geschiedenis voor het voetlicht te brengen. In de jaren 2012 t/m 2015 verschenen van haar hand de boeken Kate, Rose en Eileen, die zich ook in Ierland afspelen. Zowel Kate als Rose werd genomineerd voor de prijs van Het hoogste woord en met Eileen heeft ze deze prijs gewonnen. Haar boek Over de grens stond in 2019 op de lijst met 10 genomineerden voor de Thea Beckmanprijs. Ten slotte: de schrijfster hanteert in Het zwarte jaar een eenvoudige maar prettig leesbare schrijfstijl waardoor je als lezer meegevoerd wordt naar de ontknoping van een familiedrama.