Een surrealistische roman

Susanna Clarke (1959) is bekend van de bestseller “Jonathan Strange & Mr. Norrell”. Zij heeft nu een nieuw, intrigerend, boek “Piranesi”.
Giovanni Battista Piranesi was een 18e-eeuwse Italiaanse graficus, die vooral bekend werd door zijn architectuurtekeningen van gebouwen in Rome en door zijn etsen van denkbeeldige kerkers. Deze doen denken aan sommige etsen van Escher. Dit boek gaat niet over deze graficus.
De ik-figuur in dit boek wordt door de, voor zover hem bekend, enige andere levende mens, “De Ander”, Piranesi genoemd. Over zijn echte naam blijven wij lang in het ongewisse. Hij verblijft in een “Huis” met vele kamers en verdiepingen, dat hij zorgvuldig onderzoekt en in kaart probeert te brengen. Hij bedenkt hiervoor een eigen benaming, evenals een eigen kalender. Hij voorziet in zijn voeding met vissen en zeewier. Gedroogd zeewier is ook bruikbaar voor veel andere toepassingen.
Twee maal in de week heeft Piranesi een gesprek met De Ander, waarbij deze hem onderzoeksopdrachten geeft. De rest van de week is De Ander “elders” bezig met andere werkzaamheden. Welke en waar, dat blijft duister.
Piranesi heeft zestien personen in het Huis benoemd; de eerste twee zijn De Ander en hijzelf, de volgende dertien zijn mensen waarvan hij de stoffelijke resten heeft gevonden, en die hij zelf een benaming heeft gegeven. Dan is er nog de mysterieuze 16, waar hij verder niets van weet.
De Ander waarschuwt Piranesi voor deze 16, omdat een ontmoeting met 16 het risico met zich meedraagt dat Piranesi waanzinnig wordt.
Op gegeven ogenblik heeft Piranesi een ontmoeting met “De Profeet” (dus wéér een mens, dat hij tot nog toe niet kende), die hem waarschuwt voor De Ander. Deze ontmoeting verzwijgt hij voor De Ander. Ook meent hij af en toe een glimp op te vangen van “Nummer 16”. Deze laat ook op verschillende plaatsen boodschappen achter voor Piranesi, die deze op zijn manier ook beantwoordt, mar vaak ook geheel of gedeeltelijk uitwist. Ook hierover zwijgt hij tegenover De Ander. Hij voelt zich hierover wel schuldig, maar hij heeft het gevoel dat hij dit beter zo kan laten.
Door dit alles heen speelt het verhaal van Laurence Arne-Sayles, een charismatische hoogleraar die een groep studenten om zich heen had verzameld en die de verdenking op zich had geladen dat hij enkele jongemannen had laten “verdwijnen”, maar enig bewijs hiervoor is nooit gevonden. Één daarvan zou de geheimzinnige Valentine Ketterley zijn.
Langzaam maar zeker worden de verhoudingen duidelijk, evenals de identiteit van de twee hoofdfiguren. De apotheose van het verhaal vindt plaats tijdens een zondvloed.
In het boek wordt heel sterk een beklemmende sfeer opgeroepen, waar je als lezer niet omheen kunt.
Susanna Clarke heeft ons met deze surrealistische roman een lastig, maar boeiend verhaal bezorgd, dat de lezer bijna verhindert om het boek weg te leggen. Een aanrader!