Fictieve toekomst?

‘Het water bewaart ons’ is het tweede boek van auteur Haro Kraak.
Het verhaal speelt zich af in de nabije toekomst, op het eiland Schokland dat volledig omgeven is door water. Onder water liggen de dorpen en een pretpark die door klimaatverandering en stijging van het water volledig zijn verdwenen.
Op Schokland woont een hechte en gelovige gemeenschap. Samen proberen zij Schokland en het leven daar te behouden zoals God het bedoelde. Dat betekent een gedeelde verantwoordelijkheid, minder hebzucht, geen social media, maar ook een conservatieve rol voor de vrouw met betrekking tot het krijgen van kinderen, je voegen naar de regels van het eiland en vooral streng veroordeeld worden als je je te weinig aanpast of je niet aan de regels houdt. Een gelovige gemeenschap die samenleeft, maar waar maar weinig vergevingsgezindheid te vinden is.

“Was het leven maar uit te leggen in zoiets simpels als redenen. Je kon het hoogstens ontleden in oorzaken en gevolgen, er was iets gebeurd en dat had iets anders opgewekt, zo ging het steeds weer verder. De redenen verzon je er later wel bij.” (citaat)

Het boek begint rustig, maar naarmate het verhaal vordert merk je als lezer dat er steeds meer gebeurt wat zorgt voor onrust binnen de verhoudingen op het eiland. Het verhaal is vlot geschreven met mooie metaforen en de dialogen komen realistisch over.
Het boek bezorgde mij tijdens het lezen een beklemmend gevoel. Ik wilde aan de ene kant weten hoe het verder zou gaan, maar tegelijk wilde ik er van weg. Het web van onwaarheden en aannames, steeds maar te moeten doen ‘alsof’, je volledig moeten aanpassen aan de regels van het eiland en daardoor weinig jezelf kunnen zijn en vooral je ware wensen, gedachten en gevoelens niet mogen laten zien, maakte mij somber. Somber omdat ik mij tijdens het lezen van dit boek steeds afvroeg hoe voorspellend dit verhaal is? In hoeverre wordt dit geschetste beeld op termijn steeds meer de norm? Sowieso de klimaatverandering natuurlijk, maar ook bijvoorbeeld het idee dat abortus hier straks niet meer legaal en toegankelijk is zonder door de gemeenschap gestraft (of zelfs verbannen) te worden. En hoe gaan we straks om met mensen ‘van buiten’?
Haro Kraak heeft met ‘Het water bewaart ons’ een beklemmende en geloofwaardige roman geschreven, maar dwingt de lezer bovendien om na te denken over ons nog in te vullen toekomst.

“Veranderingen kon je niet plannen, die overkwamen je geleidelijk en als je doorhad dat je uit koers was geraakt, was het meestal te laat om bij te sturen.” (citaat)