Lezersrecensie
Een meisje in opstand in de jaren '60 in Italië
Een titel die je niets zegt maar als je het boek uithebt weet je waarom deze titel gekozen is. Korte inhoud: In 1960 woont de 15-jarige Oliva in een klein dorp op Sicilië. Het is een gesloten gemeenschap, vol van familietradities en waar elke handeling erop gericht is om de schijn op te houden. Oliva wordt zeer kort gehouden door haar moeder, waardoor ze vaak verzucht was ik maar een jongen. Ze is dan ook vaak jaloers op haar tweelingbroer Cosimino die veel meer mag dan zij, want zoals haar moeder haar steeds voorhoudt: 'Een meisje is als een kruik: wie haar breekt, moet haar houden.” Lang loopt Oliva in de pas, maar dan gebeurt er iets waardoor zij haar eigen keuzes gaat maken.
Viola Ardone schrijft over de knellende onderlinge verhoudingen in een traditionele Italiaanse gemeenschap. De stijl was in het begin vlot, zonder moeilijke woorden, maar wel heel vaak met mooie zinnen. “ Ik ben voorstander van weduwen, omdat ze de baas over zichzelf zijn.” En deze “In plaats van tafels van vermenigvuldiging en onregelmatige werkwoorden hadden ze ons moeten leren om nee te zeggen. Want ja zeggen leren meisjes al bij hun geboorte.”
In het midden vond ik het wat langdradig worden. Voor mij hoeven woorden en zinnen niet in de originele taal neergezet te worden. Die mogen ook direct vertaald worden. Ze laat zien hoelang iemand genegen is zich aan de opgelegde, zeer strenge regels te houden en wat er gebeurt als iemand daarvan wil afwijken. Vooral in dit soort gemeenschappen en in de tijd waarin dit verhaal zich afspeelt, dient de vrouw onderdanig te zijn, niet de wens hebben te studeren of anders te denken. Het is voor de moderne vrouw bijna niet te begrijpen dat er heden ten dage nog steeds plaatsen zijn waar de vrouw alleen maar telt om het huishouden te doen, kinderen te baren en verder haar mond moet houden.
De sfeer van deze Italiaanse gemeenschap wordt heel duidelijk gebracht. De wereld waarin Oliva leeft met haar angsten en wensen die zij niet kan uiten aan haar moeder, terwijl ze zonder iets te zeggen met haar vader praat. Leven in het keurslijf van de sociale controle, het geroddel ondergaan, je voelt alles mee. Ondanks haar jonge leeftijd weet Oliva heel goed wat ze wil en wat ze niet wil. Ze komt heel subtiel in opstand. Mooi is haar worsteling in beeld gebracht, haar verhouding met haar ouders en haar oudere zus, die ook een hele interessante geschiedenis heeft. We komen weinig over haar te weten, misschien in een volgend boek? Maar het kan ook zomaar het eind zijn en mogen we zelf verzinnen hoe het met haar afloopt