Van het een te veel, van het ander te weinig

In Nederland mag Hervé le Tellier dan onbekend zijn, maar hij is dat niet in Frankrijk waar hij al dertig jaar aan zijn oeuvre werkt die korte verhalen, romans, essays en poëzie omvat.
Met dit boek heeft hij de prestigieuze Prix Goncourt gewonnen in navolging van o.a. Pierre Lemaître, Michel Houellebecq en Simone de Beauvoir. De schrijver is voorzitter van de Oulipo-groep, een collectief dat bestaat uit auteurs en wiskundigen die streven naar het maken van literaire werken die aan bepaalde beperkingen of voorwaarden voldoen. In dit boek komt het bijvoorbeeld tot uiting in de eigen stem die ieder van de personages heeft. Het is tevens de bedoeling dat de films en boeken die genoemd worden in de eigen bibliotheek aanwezig zijn.

Het verhaal zelf is opgedeeld in drie delen, waarvan de middelste het kortst is, de andere twee zijn ongeveer even lang. De schrijfstijl varieert per hoofdstuk omdat er afwisselend zo’n elf personen aan het woord zijn; de één is makkelijk te volgen en een ander weet door het wetenschappelijke jargon niet te boeien. Die variatie heeft zo zijn charme, maar zorgt uiteindelijk voor een wat onevenwichtig boek. Er zijn niet genoeg pagina’s om de karakters en hun motieven goed uit te werken. Zeker in het derde deel waarin het psychologisch het interessantst wordt, blijft de auteur te veel op de vlakte. Een gemiste kans, want het idee heeft veel potentie om er diep in te duiken. Aan de andere kant biedt het de lezer wel de mogelijkheid om zelf te fantaseren hoe het af zou kunnen lopen en of ze de tweede keer de juiste keuzes maken.
Gelukkig zit er in het verhaal de nodige humor verwerkt, die vooral in het wat saaiere, wetenschappelijke deel voor een luchtige noot zorgt.

Het verhaal in het kort:
Op 10 maart 2021 komt vlucht AF006 die van Parijs naar New York vliegt in vreselijk noodweer terecht en moet gezagvoerder Markle al zijn kennis en kunde inzetten om de Boeing 787 veilig aan de grond te zetten. Dat lijkt gelukt, want die gedenkwaardige reis wordt door diverse personen aangehaald. Zij maken echter geen melding van de onderschepping door twee Hornets of van de landing op een militaire luchtmachtbasis in New Jersey.
En dan blijkt het opeens 24 juni 2021 te zijn. Op onverklaarbare wijze zijn het vliegtuig en alle inzittenden gedupliceerd. De militaire top, de FBI, de CIA en vele andere organisaties met de nodige acroniemen staan voor een raadsel, net zoals de wetenschappers die erbij gehaald zijn. Iedereen uit het vliegtuig is ervan overtuigd dat het nog steeds 10 maart 2021 is en hebben niets meekregen van de tussenliggende tijd. De passagiers en bemanningsleden kunnen ze niet blijven vasthouden en besloten wordt dat de passagiers met hun andere ik kennis moeten maken en dan zelf moeten beslissen hoe ze er verder mee omgaan. Voor de personen zelf is het natuurlijk al heel raar om zichzelf te zien, maar dat diegene ook precies hetzelfde weet en voelt, maakt het wel heel erg bizar. En dan zijn er natuurlijk nog de partners, kinderen, familie en vrienden die met deze nieuwe situatie om moeten gaan. Zoals gezegd had hier meer ingezeten qua uitwerking, maar wie komt er nog een vervolg.
Helaas krijgen we geen antwoord op de vraag hoe die verdubbeling plaats heeft kunnen vinden; het had een wormgat kunnen zijn of een fout in de programmering, of door een kosmisch kopieerapparaat, of door iets wat niet nog bedacht kan worden.
Al met al blijft de lezer met teveel vragen achter om het boek tevreden dicht te kunnen slaan.