Thuismee

Wegwee. Ik heb het moeten opzoeken. Het is de tegenhanger van heimwee. Ik was er zelf niet opgekomen.
Ap Dijksterhuis reist door Azië. Hij begint in Japan. Daarna: Zuid Korea, China, Noord Korea, Kazachstan, Kirgizië, Tadzjikistan, Oezbekistan, Turkmenistan, Iran, Armenië, Nagorno Karabach, Georgië en tenslotte Abchazië. Een interessant gebied. Reizen en reisboeken hebben mijn interesse; Ap Dijksterhuis is psycholoog en heeft meerdere titels op zijn naam staan. Kortom: ik ben zeer benieuwd!

Dijksterhuis heeft een vlotte schrijfstijl. Leest erg gemakkelijk. Zijn taalgebruik is in dit boek echter weinig verfijnd. Soms is het ronduit plat en populair op een onprettige manier. ‘Tsjoeke tsjoeke tsjoek. Túúúúút’ als hij een Japanse Zen tuin afzeikt. Of terugkerend in China na een bezoek aan Tibet: ‘Mijn hoofd moest leeg zijn. Maar ach, zoals Boeddha al wist, lukte dat niet.’ Dijksterhuis gebruikt dit soort zinnen vaak aan het einde van een hoofdstuk. Als een soort anticlimax. Geen idee waarom.

Dijksterhuis voorziet de verschillende landen waar hij doorheen reist van achtergrondinformatie. Over de geschiedenis en politiek van een land. Maakt het boek erg interessant.
De reis zelf is wat mij betreft een stuk minder interessant. Eigenlijk bezoekt hij voornamelijk grote steden. Veel tijd wordt besteed aan het beschrijven van administratieve rompslomp. Visa, stempels en gidsen en het regelen van allerlei toegangsbewijzen. Hij lijkt niet of nauwelijks toe te komen aan het echt doorgronden van de ziel van een land of haar bewoners. Of wat hen beweegt.
Regelmatig komt hij vrouwelijk schoon tegen. Veelal in de rol van gids. Hij neemt redelijk uitgebreid de tijd om die te beschrijven. Als een soort object. Hij gaat zeker niet over grenzen. Maar helemaal oké voelt dat niet.

De beschrijving van China en Noord Korea nemen als hoofdstuk een ruime plaats in. Met name zijn bezoek aan Noord Korea is natuurlijk erg uniek. Niet heel veel mensen zijn daar geweest. Dijksterhuis wordt in een groep door de autoriteiten door het gesloten land begeleid en probeert contact te krijgen met de gids om hun echte gevoelens te achterhalen. Dat lukt niet en deze voortdurende afstand voelt beklemmend.

Het centrale thema lijkt een onderzoek te zijn naar de beleving van vrijheid van de bewoners in de veelal autoritaire landen geleid door langzittende dictators. Tot zijn verrassing blijkt dat begrippen als democratie of politieke vrijheid niet echt een topprioriteit zijn voor de meeste bewoners van deze landen. Ook dit onderzoek echter is niet helemaal waardevrij. Hij beschouwt de wereld vanuit een westerse opvatting en meet voortdurend de afwijking. Het is op de grens van arrogant, dit ‘onderzoek’.

‘Wegwee’ is de titel. Ik weet het niet helemaal. Eigenlijk gaat hij niet écht weg. Maar beschouwt de wereld vanuit zijn veilige westerse waardepatronen. Hij lijkt in een bubble te reizen en er niet echt uit te (willen) komen. ‘Thuismee’ zou een betere titel zijn.