Verbrande herinneringen

'Ik zou liegen als ik zou zeggen dat ik nooit plezier heb beleefd aan de ellende van mijn moeder.'

Deze openingszin komt binnen.

'Als kind leed ik door haar toedoen en alle pijn die zij daarna doormaakte kwam me voor als een soort terugbetaling; het opnieuw in evenwicht brengen van het universum, waar de rationele orde van oorzaak en gevolg in balans zijn.'

Een getroubleerde moeder-dochter relatie, zwáár getroubleerd. Ik stel mij de vraag hoe het komt dat de dochter nog contact heeft met haar moeder. Maar de balans, het evenwicht in het universum is danig verstoord want haar moeder is vergeetachtig en begint te dementeren. Weg is de genoegdoening die de dochter beleefde aan het overladen van haar moeder met schuldgevoelens. Het wordt zelfs nog erger, want de zorgnood van haar moeder wordt steeds groter.

Antara, de ik-persoon en enig kind, is volwassen en kunstenares. Ze verzamelt gegevens. Het begon met het gezicht van een foto die ze natekende. Ze vergat de foto en tekende elke dag uit haar hoofd het gezicht na dat ze de vorige dag had getekend. Een geweldige metafoor overigens van ons gebrekkige geheugen. Het project leverde haar belangstelling op en een expositie. Haar moeder keurt haar kunst ten zeerste af. Het wordt nog vaak het onderwerp van een bitse woordenwisseling. En bitse conversaties zijn er genoeg tussen moeder en dochter. Ook met Dilip, haar echtgenoot. Wanneer Dilip en zij ruzie hebben, gaat ze in de woonkamer met de spiegels zitten, 'omdat een spiegelbeeld zien schreeuwen hetzelfde is als televisiekijken'.

Het blijft voor mij alleen allemaal nogal afstandelijk. Dat gevoel zal ik gedurende de rest van het boek niet meer kwijtraken.

We komen geleidelijk aan meer te weten over wat er gebeurd is met Antara in haar jeugd doordat ze ons tussen de passages in het heden meeneemt naar het verleden. Door anekdotes en fragmenten uit haar (gebrekkige) geheugen komen we meer te weten (de herinneringen van haar en haar moeder zullen later nog vaak botsen). Toen Antara vier jaar was, verliet haar moeder haar echtgenoot en ging naar een ashram. Ze nam Antara mee. Als uitverkorene van de goeroe, Baba, zag Antara haar moeder soms dagenlang niet. Ze kreeg geen toestemming om naar haar toe te gaan, ze mocht zelfs niet weten waar ze was. Tot ze dan weer opdook, als een geest. Geen goede hechting, dit is duidelijk.

Want dat er iets ernstigs misvormd is, is duidelijk. Antara heeft in haar kindertijd een honger ontwikkeld en sindsdien is ze steeds op zoek naar een vol gevoel.

En tegelijk lijkt ze ook meer op haar moeder dan ze zelf denkt.

Jammer dat ik moeilijk kon meeleven met de personages. Het was steeds alsof ik vanop een afstand aan de zijlijn bleef toekijken. Net zoals Antara nooit de hoofdpersoon in haar eigen leven is geweest maar altijd een soort toeschouwer is gebleven.

Een boek dat niet altijd prettig leest, ondanks de vaak mooie en prachtige zinnen. Eigenlijk realiseerde ik me maar achteraf hoe knap het in elkaar zit.