Een aangrijpend debuut

Het water vangen is het debuut van Lies Gallez. Een schrijfster die niet alleen met woorden kan spelen, maar dit op zo’n manier doet dat ze ook raken. Als een kolkende rivier die zijn weg zoekt, wordt je er door meegesleurd.

Een verhalenbundel is altijd een evenwichtsoefening tussen de eigenheid van de kortverhalen en de uniciteit die alles tot een mooi geheel brengt. Op het eerste zicht lijkt er niets dat de verhalen echt bindt, is er geen gemeenschappelijk element dat doorheen de twaalf kortverhalen loopt. Maar het is er wel, alleen glipt het net zoals water tussen je vingers door wanneer je het probeert te vangen. Is het als dat gevoel van somberheid waar je niet direct een verklaring voor hebt, alleen dat het aanwezig is. Het is als dat gevoel om er niet helemaal bij horen, om welke reden dan ook. Het water vangen is een bundel vol verhalen die ontroeren, maar ook confronteren en ongemakkelijk doen voelen. Op twaalf verschillende manieren, maar telkens met hetzelfde gevoel als resultaat.

Als je een verhaalbundel leest, zijn er altijd verhalen die je meer aanspreken dan anderen. In mijn geval is dat het verhaal van vluchteling Omar. De simpliciteit en eerlijkheid waarin Gallez dit verhaal heeft geschreven, zorgt er voor dat het gevoel van ongemakkelijkheid vergroot wordt. Want het is niet eerlijk wat er met hem gebeurd en tegelijk weten we goed genoeg dat dagelijks honderden, zelfs duizenden, mensen dit meemaken. En we doen er niets aan. We sluiten onze ogen, verstoppen ze en sturen ze terug, maken onszelf wijs dat dit ‘jammer genoeg’ de procedures zijn zonder verantwoordelijkheid te nemen voor het opstellen van deze richtlijnen en wetten.

Gallez speelt niet alleen met gevoelens maar ook met de Nederlandse taal. Het is lang geleden dat ik zo verwonderd ben geweest door woorden, metaforen en zinnen. En het is net door deze taal dat de verhalenbundel meer wordt dan een verzameling losse verhalen van personages die nergens helemaal bij lijken te passen. Het krijgt bijna iets poëtisch, de somberheid van het blauwe (water).

Het water vangen is een verhalenbundel die blijft nazinderen, zelfs als je hem al enkele weken uithebt. Zoals de woeste rivieren na overstromingen, laat het zijn sporen na. Ik denk vooral nog terug aan Omar. Aan hoe oneerlijk zijn korte leven al is geweest en hoe vaak we vergeten dat asielzoekers ook mensen zijn. Mensen met herinneringen, een geschiedenis en hoop voor de toekomst. En hoe die hoop telkens weer de grond wordt ingeboord, totdat ze verdwijnt. Totdat ze op is.

"Nooit eerder had ik zoveel moeite met het woord ‘hoop’. Alsof het woord aan letters verliest en uiteindelijk verdwijnt: hoop, hop, op."