Lezersrecensie
Soms zijn dromen toch bedrog.
In ‘Giftige Tongen’ van Rose Ventrella vertelt Teresa het verhaal over haar familie en hun belevenissen tijden de Tweede Wereldoorlog en de jaren erna. Teresa’s familie is een eenvoudige boerenfamilie die land bewerkt van de baron. Heel breed hebben ze het al niet en wanneer haar vader wordt opgeroepen om als soldaat te dienen, blijven de vrouwen hopeloos achter. De hongersnood doet haar moeder naar een oplossing zoeken. De baron blijkt die te bieden door zijn interesse in Teresa’s moeder. Maar die relatie met de baron legt meteen ook het zaadje waarbij de jongste dochter, Angelina, begint met dromen over een beter leven in rijkdom en weelde. Waar Teresa zich ten dienste stelt van anderen, en vooral haar familie, lijkt Angelina vooral te bloeien wanneer haar schoonheid bewonderd wordt. Ze verlangt naar liefde, maar ook naar rijkdom en lijkt dat te vinden in een huwelijk met de zoon van de baron.
De flaptekst van ‘Giftige Tongen’ is misleidend. Ze suggereert dat het boek zal gaan over roddels, over een gezin dat probeert te overleven tijdens de Tweede Wereldoorlog. De oorlog neemt echter maar een klein deel van het verhaal in, enkel hoofdstukken en de roddels moet je tussen de lijnen zoeken. Veel meer verhaalt het boek over het dromen van Angelina over een beter leven. Het gevecht van een arme familie tegen het onrecht in de wereld en de hunkering naar beterschap komen veel meer naar voren. Maar ook hoe Angelina met haar zoeken naar een beter leven uiteindelijk de verkeerde keuzes maakt.
Rosa Ventrella wordt ook nog eens vergeleken met Elena Ferrante. Hoewel ze een mooie beeldende stijl heeft en de Italiaanse sfeer heel sterk in het boek aanwezig is, gaat deze vergelijking niet op. Dus ik vergat Ferrante en gaf Ventrella een eerlijke kans om zichzelf te bewijzen.
Het verhaal wordt verteld vanuit het standpunt van Teresa, een opmerkelijke keuze aangezien het hoofdpersonage in het boek eigenlijk Angelina is. Toch slaagt Ventrella er in om je een inkijk te geven in de beweegredenen van Angelina, haar karakter en haar dromen. Een minpuntje was wel dat Teresa soms wel de alwetende verteller lijkt, omdat ze de gevoelens en ideeën van anderen verwoord, zonder dat er een gesprek of gebeurtenis lijkt te hebben plaatsgevonden. Door echter steeds hetzelfde perspectief aan te blijven houden, kan Ventrella haar verhaal op een vlotte manier vertellen zonder de lezer in verwarring te brengen. Dat impliceert natuurlijk ook dat je als lezer geen andere inkijk hebt in de verschillende personages dan door de ogen van Teresa.
Overigens weet Ventrella het karakter van Teresa zelf ook heel goed over te brengen door dit perspectief te kiezen. Teresa praat heel weinig over zichzelf, tenzij het ten dienste staat van het verhaal dat ze aan het vertellen is over Angelina, haar zus. Doorheen haar verhaal vertelt Teresa niet dat ze meer ten dienste staat van de familie, of dat ze timide is. Dat kom je te weten door de manier waarop ze het verhaal brengt.
Ventrella heeft een vlotte en beeldende schrijfstijl. Ze weet zeer goed de sfeer van de tijd en van Italië te scheppen. Jammer genoeg maakt ze net iets te weinig gebruik van ‘show, don’t tell’ waardoor de armoede van het gezin bijvoorbeeld te weinig tastbaar wordt doorheen het boek. Nochtans is het een literaire ingreep die ze wel beheerst, want ze weet het karakter van Teresa net heel goed te schetsen op die manier. Echt mooie zinnen om van te genieten bevat het boek niet, maar Ventrella laat de plaatsen waar haar roman zich afspeelt wel leven. Ook haar personages zijn wezens van vlees en bloed die je zo door de straten van Puglia ziet wandelen.
Hoewel het boek een aantal minpuntjes voor mij bevatte, heb ik ontzettend genoten van het lezen ervan. Ventrella wist mij met haar verhaal toch te raken, al bleek de flaptekst behoorlijk misleidend te zijn. Voor mij heeft ze doorheen ‘Giftige Tongen’ toch bewezen dat ze in staat is om een goed verhaal te scheppen.