Een oncomfortabele geschiedenis

Het kleedje voor Hitler staat symbool voor de verhalen die in de familie Von Benda rondgaan over het verleden van de verschillende leden van het gezin van Robert en Kate von Benda, die zich ophouden rond de belangrijkste figuren van de Duitse geschiedenis in de periode 1933-1945.
Bas von Benda-Beckmann, als puber al geconfronteerd met het feit dat zijn oud-tante Luise de vrouw was van de in Neurenberg ter dood verdoolde generaal Alfred Jodl, geeft in zijn boek zo onverbloemd mogelijk weer hoe zijn familieleden de jaren voor, tijdens en na de Tweede Wereldoorlog beleefd hebben. Wat het boek zo steengoed maakt, is dat hij niet alleen kiest voor een beschrijving van het leven van zijn oud-tante Luise, die tot haar eigen dood geprobeerd heeft de herinnering aan haar man een positieve draai te geven, maar dat hij alle familieleden betrekt in zijn boek.
Zou hij zich tot Luise beperkt hebben, hadden we het verhaal gelezen van de meest aanwezige van het stel, van die tante die op verjaardagen het hoogste woord voert en die je soms maar liever even uit de weg gaat. Met zijn volledige beschrijving neemt Von Benda-Beckman ons echter mee in de vele keuzes die mensen met - ongeveer - dezelfde achtergrond op verschillende momenten in de wereldgeschiedenis kunnen maken, of op zijn minst hádden kunnen maken.
Daar waar Luise als een tijgerin zich op de nagedachtenis van haar man stort, is oud-tante Tini veel kritischer op haar positie tijdens de oorlog. We lezen over een twee onmogelijke liefdes, één met een half-Joodse arts die uiteindelijk zal sneuvelen voor Duitsland aan het oostfront. Juist zij is kritisch en vraagt zich af of ze genoeg gedaan heeft om de geschiedenis te keren.
Het resultaat van Von Benda-Beckmans onderzoek in onder meer de brieven en de memoires van de familie Von Benda is een intrigerende familiekroniek, die je als lezer nog eens extra raakt door de persoonlijke stijl van de auteur, die er niet op uit is ook maar enig idee van welk familielid dan ook recht te praten.
In één adem uitgelezen. Wat een verschrikkelijk goed boek!