Lezersrecensie
Zoektocht naar innerlijke rust
Johanna, vrouw van 49 jaar, ligt geveld in een psychiatrische kliniek. De combinatie van q-koorts, burn-out en depressie hebben haar daar gebracht.
Ze werd geboren in Nederland maar door het werk van haar vader reisde het hele gezin de wereld rond. Waar is thuis en waar voel ik me echt thuis? De grote vraag waar Johanna al heel haar leven een antwoord op tracht te vinden.
Via flashbacks vertelt ze het verloop van haar leven, vanaf haar prille kinderjaren tot de vrouw die ze nu geworden is. We worden meegenomen van Nederland naar Colombia, Argentinië en Brazilië en beleven er de jaren die zij van kind tot jongvolwassene heeft ervaren. Met ups maar ook veel downs en ontelbare keren afscheid moeten nemen.
Ze voelt zich ontworteld zoals een boom die de houvast van de bodem is kwijt geraakt en ze hoopt om toch weer een gezonde balans te vinden tussen haar verleden, het nu en wat de toekomst nog zal brengen…
Het verhaal wordt verteld door Johanna die haar leven overloopt tijdens haar verblijf in het psychiatrisch ziekenhuis. Deze passages worden redelijk koel en afstandelijk verteld. Het voelt als een relaas waarbij de emoties ook afgevlakt zijn, een beetje zoals ze zich moet gevoeld hebben tijdens die moeilijke periode.
“Haar leven was een aaneenschakeling van keuzes geweest die door anderen waren gemaakt, of ingegeven om aan verwachtingen van anderen te voldoen. Haar ouders, echtgenoot, kinderen, vrienden en werk. Het was een achtbaan geweest. Die letterlijk tot stilstand is gekomen, dacht Johanna wrang.”
Tijdens de flashbacks bekijken we de gebeurtenissen vanuit het perspectief van het kind/adolescente die ze toen op dat moment was. Hierbij komen juist wel heel wat emoties bij kijken van angst, woede, onbegrip, teleurstelling tot het verdriet om weer afscheid te moeten nemen. Deze stukken worden recht uit het hart geschreven en komen ook dubbel zo hard binnen.
“Mijn moeder en vader zo verdrietig zien, is meer dan ik kan incasseren. Op dat moment vergeet ik mijn eigen verdriet en leg de eerste steen van de muur die ik om de pijn heen bouw.”
De afwisseling tussen het heden en de flashbacks zorgt er voor dat je beetje bij beetje het hele verhaal overziet en zo kun je perfect een beeld vormen van hoe ze kampt met haar emoties en telkens haar verlangen en hoop op een vaste thuis de grond in wordt geboord. Het contrast tussen de vlakke en apathische houding van de volwassen Johanna en de vele emoties die de kleine Johanna te beurt vielen, doen je beseffen wat het verleden allemaal teweeg gebracht heeft.
De schrijfstijl is heel beeldend, de omgeving waar ze telkens gewoond heeft wordt heel levendig voorgesteld: de sloppenwijken, de chique buurten, het is alsof je meewandelde in Brazilië en Argentinië. Ook de emoties worden heel secuur beschreven. Je groeit ook mee met de kleine Johanna en je ervaart de emoties op het niveau van het kind van die leeftijd. Het pakt je en je voelt de neiging om haar te troosten en te knuffelen. Naast het verhuizen komen daar nog kleinere en grote drama’s bij kijken wat het allemaal niet simpeler maakt. In die tijd werd ook niet alles open en bloot op tafel gegooid, dus al die indrukken en tegenslagen spelen ook allemaal een rol in de verdere ontwikkeling en heeft natuurlijk ook invloed op de mogelijkheid van de persoon om alles te verwerken en een plaats te geven.
Een verhaal die je raakt en je laat nadenken over wat thuis nu precies inhoudt, een meeslepend relaas die je laat stilstaan bij de essentie wat er nodig is om gelukkig te zijn en vooral hoe je vrede kan hebben met jezelf.