shortlist waardig debuut

De 27-jarige Rosalie Dielesen groeide op in een disfunctioneel gezin. Geboren in Eindhoven, opgegroeid in België en op haar achtste verhuisd naar Zuid-Frankrijk is haar leven al niet doorsnee te noemen. Als Rosalie 14 is, gaat haar moeder op vakantie en komt vervolgens niet meer terug, Rosalie achterlatend met een emotionele rugzak en een miljoen vragen. Om het perspectief van het verlaten kind te belichten, schreef Dielesen Je Moeder, waarin haar naamgenoot op zoek gaat naar antwoorden - en zichzelf.

Het boek start met een dikke disclaimer waarin de auteur alle overeenkomsten met de werkelijkheid ontkent: Je moeder is fictie. Als lezer is dat lastig te geloven, aangezien de vrouwelijke protagonist al dezelfde naam draagt als de auteur. Bovendien is het verhaal zo authentiek dat de dunne scheidslijn tussen feit en fictie heel lastig te hanteren blijkt.

Dielesen heeft een prettige schrijfstijl: in your face, emotioneel en doorspekt met humor resulteert dit in een verhaal met pittige thema’s zoals verlies, misbruik, liefde, rouw en (disfunctionele) familiebanden, maar wat nergens wringt. Dat het verhaal makkelijk wegleest, komt ook door het moderne en toegankelijke taalgebruik. Het wordt verteld vanuit het perspectief van Rosalie (Roos). Haar leren we het beste kennen met al haar onzekerheden, vragen en emotionele beschadigingen. Daaromheen bewegen haar (gekozen) familie, haar vrienden en partner(s). De andere belangrijke persoon, (Mama, Moeder, M.), blijft echter een oppervlakkig wezen: de evenknie van de wazige vlek die zij vertegenwoordigt in het geheugen van Roos. Dat haar moeder problemen heeft, is vanaf het begin af aan duidelijk. Hele dagen blijft ze in bed en als ze eruit komt zijn haar gevoelens ambivalent en instabiel. Het gedrag dat ze vertoont is dat van een narcist pur sang. Ze behandelt de tweeling consequent verschillend; Sophie is overduidelijk het lievelingetje en Rosalie kan weinig goed doen. Dit resulteert in een onveilige hechting van Rosalie en die ontwikkelt al vroeg de gave haar moeder te lezen waardoor ze het grootste deel van haar leven op haar tenen om haar heen loopt. Als je zelf moeder bent, snap je helemaal niets van de keuzes en het gedrag van deze vrouw en het enige dat je wilt is het meisje in je armen nemen en haar een veilige haven bieden.

De vragen die Rosalie stelt zijn herkenbaar en pijnlijk. “Waarom ben je weg gegaan?”, “Was ik niet goed genoeg?”, “Kan ik zelf wel een (goede) moeder worden?”. In haar zoektocht naar de antwoorden laat ze zien wat het ontbreken van een “echte” moeder met haar eigenwaarde doet, haar relaties en haar eigen toekomst als moeder. Ze leest zich een slag in de rondte over het fenomeen moeder en volgt intense therapie.Dit resulteert in een boek dat echt aanvoelt en, ondanks het predikaat fictie en de loodzware thema’s, nooit te zwaar wordt om te lezen. Een debuut dat thuishoort op iedere shortlist die er gaat komen.

Het audioboek wordt voorgelezen door Caro Derkx en die doet dat goed. Het enige minpuntje is het feit dat ze de Belgische personages ook een daadwerkelijk vlaams accent geeft, iets waar je van moet houden.