Ooit het centrum van de wereld

Michael Pye is een om zijn vlotte schrijfstijl bekend staande Engelse geschiedschrijver. Over Antwerpen dit keer. Hij beschrijft de grote bloeiperiode van de stad in de 16e eeuw. Dus nog voor steden als Amsterdam tot bloei kwamen.

Deze periode begint rond 1500 en eindigt zo rond 1585. Er zijn geen integrale archieven uit die tijd bewaard gebleven. Wel verhalen waarvan de brokstukken soms op meerdere plekken lagen en door Pye weer tot een leesbare geschiedenis zijn teruggebracht.

De verhalen beschrijven verschillende aspecten van de stad. Zo zijn er hoofdstukken over de handel, de boekdrukkunst, kunsthandel, muziek, kennis, lesmethoden en leren.

Net als veel Nederlandse steden was de sfeer er tolerant ten aanzien van geloofsovertuigingen. Verschillende groepen woonden samen in deze multiculturele stad. Een soort smeltkroes.

Antwerpen is in deze periode lang autonoom gebleven. Het maakte desondanks wel onderdeel uit van veel verschillende invloedssferen: het Habsburgse rijk, Frankrijk , Spanje en de Noordelijke Nederlanden. Maar heeft toch lang zich als stad een zekere onafhankelijke positie kunnen veroorloven. Het zijn deze autonomie en de tolerantie die tot zeer grote welvaart hebben geleid. Een verschijnsel dat we op meerdere plekken in Nederland hebben gezien en die veel gebracht hebben. Iets wat we tegenwoordig gemakkelijk lijken te vergeten.

Pye heeft een vlotte schrijfstijl. Door de verschillende verhalen over de stad krijgt de lezer een goed beeld van de historische betekenis van de stad. Een beeld wat door de verhalende stijl veel beter blijft hangen dan een droge geschiedkundige opsomming van feiten. En dat is knap. Ook in dit boek lopen sommige zinnen niet helemaal lekker. Dat lijkt iets met de vertaling te maken te hebben. Meer dan met de schrijver zelf. Iets wat ook in een ander boek van zijn hand een rol leek te spelen (Aan de rand van de Noordzee). Niettemin een aanrader!