Opportunistisch

Pieter van der Wielen is radiomaker en presentator. Geen schrijver. Toch heeft hij een boek geschreven. Over zijn ambitie om alle hotels in Parijs die in een reisgids staan eens in zijn leven te bezoeken. Zijn ervaringen hebben een boek opgeleverd: Hotels in Parijs 1999. Wij kennen van der Wielen met name van het zaterdagmorgen programma Nieuwsweekend. Een leuk programma waar van der Wielen naar voren komt als een onderhoudend en scherpe waarnemer en interviewer. Verder kennen we hem eigenlijk niet.

Wij ontmoeten van der Wielen in persona bij onze favoriete boekhandel Kooyker in Leiden waar hij zijn boek komt presenteren en wordt geïnterviewd door Onno Blom, ook een schrijver. Het werd een amusant en onderhoudend gesprek waarin van der Wielen zijn motieven om het boek te schrijven toelicht en verteld over zijn vele belevenissen in de Parijse hotels. Als motief voert hij aan dat ergens in zijn leven de idee heeft postgevat om alle hotels zoals die beschreven zijn in de ‘Guide de Charme de Hotels de Paris 1999’ zelf te willen bezoeken en verslag te doen van zijn belevenissen. Op de vraag ‘'waarom’, maakt hij, in het voorwoord van zijn boek, een vergelijking met mogelijke motieven om de Mount Everest te willen beklimmen: ‘Because it is there.’ De vraag naar het ‘'waarom’ is volgens van de Wielen ‘geen leuke vraag’ en derhalve irrelevant.
Naast radiomaker en presentator blijkt van der Wielen ook BN achtige trekken te hebben. Verschillende verhoudingen en discussies met andere BN’ers komen met regelmaat langs. Na een onderhoudende middag gaan wij met een gesigneerd exemplaar huiswaarts. Benieuwd naar het boek.

Hotels in Parijs 1999 heeft een aantrekkelijk voorkomen. Lichte kleuren. Met een foto van Parijse daken op de voorkant. Het boek bevat even zovele delen als er arrondissementen zijn in Parijs (20). Per arrondissement vormen de hotels met hun namen de hoofdstukken. De lengte van de hoofdstukken varieert. Soms bijzonder kort, 1 alinea. Soms enkele bladzijden. Hotel Villa Nicola in het 16e arrondissement spant de kroon met de allerkortste beschrijving: ‘Achter het plein bevindt zich de ingang van een zeer klassiek ingericht hotel. Het voelt een beetje deftig, het ligt midden in Passy, wat prettig is’
Van elk hotel wordt, meestal heel kort, de eigen ervaring van van der Wielen met het hotel, de ontvangst en de kamer beschreven. Kern vormt echter zijn verhaal over de historie, bekende gasten of bijzondere rol en gebeurtenissen van het betreffende hotel.

Het boek leest prettig. Literair is het geen hoogstandje. Best recht toe recht aan en eenvoudig. De mooiste doordachte zin die ik ben tegengekomen is: ‘In Hollandse datingprogramma’s zie je de beoogde partners voornamelijk met elkaar onderhandelen. Een date met een Hollander is doorgaans ongeveer even romantisch als een sollicitatiegesprek bij ABN AMRO. Houellebecq noemde Nederland ooit een bedrijf, geen land. Hij had gelijk: Nederlanders zijn transactioneel. Fransen zijn minder doelgericht.’ Maar dit fragment is wel een ‘uitschieter’. Mooi en beeldend.

Als je verder komt in het boek beginnen een aantal thema’s zich te herhalen. Opvallend en best irritant eigenlijk. Zo lijkt de schrijver Ernest Hemingway in ongeveer elk hotel uit het boek te hebben gezeten of in de buurt te zijn geweest.
Er zijn ook meerdere hotels die Afro-Amerikaanse jazz musici als gast hadden. Meestal eerst voor één concert maar daarna vaak voor een langere periode omdat ze het zo naar hun zin hadden in Parijs en daar niet zo werden gediscrimineerd. Ook kunstenaars die betalen met hun werk omdat ze geen geld hadden maar wel onderdak nodig komen overal terug. En opvallend veel bekende mensen lijken maandenlang, soms zelfs jaren, in hotels te hebben doorgebracht. Deze thema’s komen zo vaak langs dat het ‘meer van hetzelfde’ wordt. Nu weet ik ook niet precies hoe je het dan beter moet doen. Maar goed; ik schrijf dan ook geen boek over hotels in een reisgids. Het is hier en daar wel heel veel herhaling.

Tijdens het interview kreeg van der Wielen de vraag welk hotel hij nu precies het leukst had gevonden. Daar moest hij lang over nadenken. Ik kon de vraag, na lezing van het boek, eigenlijk ook niet zo goed beantwoorden. In feite zijn alle hotels min of meer vergelijkbaar beschreven. ‘Vlak met hier en daar een vleug van enthousiasme’ is misschien de beste beschrijving die er bij past. Echt enthousiast is hij maar bij een paar exceptioneel dure hotels. Nu kan het zijn dat Parijs gewoon geen echt leuke hotels heeft. Meer waarschijnlijk is het dat de hotels meer een soort kapstok lijken voor zijn verhalen. In die zin gaat het misschien niet echt om die hotels.

Ergens in het boek kom je ook tot het besef dat het maken van het boek een klein vermogen gekost moet hebben. Parijs is geen goedkope stad om te verblijven. In meerdere hotels heeft hij meerdere nachten verbleven. Dan heb je nog lunch en diner. En je moet ook elke keer weer naar Parijs toe. Dat is niet goedkoop. En net als je dat gaat beseffen verteld hij dat van een uitgever een voorschot voor het boek heeft verkregen. En dat is best opvallend. Als je zonder ooit eerder een boek geschreven te hebben en je toch al op leeftijd bent, je een uitgever zo gek krijgt om je reis en verblijfkosten te financieren middels een voorschot, dan kan je wel wat.

Via het boek leer je de persoon Pieter van der Wielen ook beter kennen: iemand met veel verschillende relaties en vriendinnen, met gevoel voor humor, gek op verhalen van bekende en beroemde mensen, houdt van luxe, goed eten, goede wijn en dure auto’s. Houdt zeer waarschijnlijk ook veel van jazz en kunst. Een goede regelaar en ritselaar, wellicht door zijn humoristische inslag en vlotte taalgebruik. En……… een véél betere interviewer en live verteller van verhalen dan schrijver. Uit het nawoord van het boek blijkt dat de oorspronkelijke auteurs van de 1999 reisgids in 2003 ook nog een update hebben uitgebracht van de reisgids met 30 nieuwe hotels. Dat leidt hopelijk niet tot een ‘deel twee’.