YA-roman met een belangrijke boodschap voor álle jongeren

Diversiteit. Een veel te onderbelicht onderwerp dat steeds meer uit de schaduw stapt van wat ogenschijnlijk “normaal” is. Want wat is normaal? Zijn we niet allemaal gewoon hetzelfde? Mensen van vlees en bloed? Of we nou Nederlands zijn of van een andere afkomst. Donker of blank. Homo of hetero. Tóch is het nog altijd pijnlijk nodig om de spotlight op te eisen voor de acceptatie van diversiteit. Rianne Robben schreef Zomerburen, een YA-roman met een belangrijke boodschap voor álle jongeren: dat je er mag zijn zoals je bent en dat je je door niets of niemand moet laten tegenhouden. Die boodschap slaat met name op de LGBTQIA+ gemeenschap. Maar óók op andere onzekerheden waar jongvolwassenen mee kunnen worstelen.

De boodschap wordt verteld door de achttienjarige Olivia. Een van oorsprong Drents meisje dat sinds een paar jaar met haar gezin in Amsterdam woont. In Amsterdam heeft Olivia al langere tijd een vriendje. Met Niels dacht ze haar toekomst te hebben uitgestippeld: na de zomer samen Nederlands studeren op de UvA. Maar dan vertrekt Niels opeens in zijn eentje naar Australië en staat hun relatie eenzijdig op pauze. Olivia vertrekt halsoverkop naar haar opa en oma in Drenthe en brengt daar de zomer door om haar verdriet een plek te geven. Er ontstaat een hernieuwde en steeds hechter wordende vriendschap met het buurmeisje Ilse. Ilse met haar mooie krullen. Haar rechtdoorzee aanpak. Haar zelfverzekerdheid. Ilse laat Olivia kennismaken met de LGBTQIA+ gemeenschap. De mooie én de lelijke kanten ervan; het nieuwsgierig ontdekken van je seksualiteit, maar ook het zinloos geweld en de vooroordelen die dat overschaduwen. Het liefelijke van jong zijn, maar ook de eeuwige twijfels aan jezelf als je jongvolwassen bent. Langzaam begint Olivia zichzelf erin te herkennen. Gesteund door haar omgeving ontdekt ze haar ware gevoelens.

Zomerburen is gesetteld in een klein Drents dorpje. Een subtiele wijze om het “anders dan anders”-thema kracht bij te zetten. Het is verfrissend om eens een keer niet in Amsterdam of een andere wereldstad te zijn. Door het hele verhaal heen worden wat Drentse feitjes opgeduikeld. Ook het gebruik van Drents dialect schuwt Robben niet. Handig voor de niet Drentse-lezers, is het woordenboek achterin met een vertaling of uitleg van sommige woorden of uitspraken. De eenvoud van het boerenleven maakt het verhaal aandoenlijk. Robben verlegt daarmee de focus op de twee belangrijkste personages. De excentrieke Ilse die op openlijke wijze met haar lesbische geaardheid omgaat. Olivia die soms kan verdrinken in haar twijfels en onzekerheden. De plot verloopt soms wat kabbelend, écht diepgaand wordt het nergens. Het is vooral de eenvoud die dit boek over diversiteit toegankelijk maakt voor een breder publiek.

Robben heeft met Zomerburen een laagdrempelige YA-roman geschreven met een belangrijke boodschap. Meer dan eens laat ze in het verhaal doorsijpelen hoe weinig boeken er diversiteit bevatten. En zeker geen Nederlandse boeken. En dat is eigenlijk best gek. Waarom moet het altijd een "boy-meets-girl" verhaal zijn? Waarom zouden we in romans andere seksualiteiten schuwen? Robben kiest de juiste tactiek: een fijn zomerboek met een boodschap die beklijft. Benaderbaar voor iedereen. Een roman die net zo goed "boy-meets-girl" had kunnen zijn, maar dan met twee meisjes. En waarom ook niet? Ik, als hetero, heb me geen moment afgevraagd of dit anders dan anders was. De lezer zal Zomerburen vooral ervaren als een liefelijk, simpel en vrolijk verhaal. Simpelweg een normaal verhaal. Maar wel één die stof tot nadenken geeft over de intolerante maatschappij van tegenwoordig.