Een verschrikkelijke oorlog schitterend verwoord.

“Onder het oog van de vrouw wordt elke man een jochie met een schietgeweertje. Hun liefde is zo kinderlijk.”

De bejaarde schrijfster Helena kijkt terug op haar leven. Ze schrijft over haar moeder:

“Ze hield van uitroeptekens en sprak ze hoorbaar uit.”

“Mijn moeder was niet iemand die reizen maakte, ze verplaatste zich als het ware met dampkring en al. Wanneer de eerste stroom koffers afgeleverd zou zijn […].”

Als Helena tegen haar moeder zegt dat kippen domme dieren zijn lezen we:

“Ze repliceerde dat kippen niet gekweekt werden voor de conversatie: ‘Je hebt veel te veel dure sentimentjes, lief kind,’ had ze besloten, op een toon die gemoedelijkheid suggereerde maar hoorbaar al enige etmalen in vitriool gemarineerd was.”

En als ze de schrijfsels van Helena zou lezen zou ze zeker zeggen:

“’Hak toch eens wat knopen door, en zet wat punten hier en daar. Een zin is geen worst.’”

Maar bij het terugblikken gaat het toch vooral over de Grote Oorlog:

“Het is vreemd om vier jaar lang iets te doorstaan wat later een wereldoorlog zal heten, terwijl de oorlog voor ons de wereld herleidde tot een dorp en het erf waar wij verbleven.”

“Oudere jongens zagen met de handen in de zakken toe hoe de soldaten hun geweren schoonmaakten, gebiologeerd zoals jongens zijn door al wat scharniert, klikt, schakelt en ejaculeert.”

“De kerkhoven waar de gevallenen in de aarde steeds strakker in het gelid kwamen te liggen, ook in de dood nog gedisciplineerd.”

En als ze verliefd wordt op een Engelse soldaat:

“’Ik zat te denken, Mister Herbert, dat als u een ui was, ik u zou willen pellen.’
Hij pauzeerde, wachtte tot ik recht in de lens keek. ‘Well I’m relieved you don’t see me as a fruitcake.’ Hij drukte nogmaals af. ‘Though if I were an onion Miss Demont, I’d make you cry.’

Een verschrikkelijke oorlog schitterend verwoord. Maar net als bij Mijn tweede huid is mijn voornaamste kritiek dat ik vanwege de vele mooie zinnen en metaforen ik regelmatig even terug moest om de draad van het verhaal niet kwijt te raken. Overdaad schaadt zou je kunnen zeggen. Maar ik ga zeker De spiegelingen lezen, over Edgard Demont, de broer van Helena.