Een heerlijke nieuwe wereld?

‘Heerlijke nieuwe wereld’ is een utopische/dystopische klassieker. Ergens ver in de toekomst creëerden de Wereldchefs een ideale samenleving. Alle burgers zijn tevreden consumenten dankzij genetische manipulatie, hersenspoeling en recreatieve seks en drugs. Alle burgers, behalve Bernard. Hij voelt zich niet zoals de anderen, heeft het verlangen om los te breken. Een bezoek aan een van de laatste reservaten waar het oude, onvolmaakte leven nog bestaat, kan zijn verlossing betekenen.

Huxley geeft je als lezer informatie over de toekomstige wereld door de personages met elkaar in gesprek te laten gaan. Dat is fijn, want zo is er geen infodump en kom je gaandeweg steeds wat meer te weten. Het werkt vervreemdend dat je in een wereld terechtkomt die voor de personages evident is, maar voor jou bijna onbegrijpelijk en zelfs zorgwekkend. Wat ik jammer vond, is dat de ontstaansredenen en de ontwikkeling van die wereld nogal vaag blijven. Ook ontwikkelde ik totaal geen band met de personages. Het is een gevolg van die wereld wellicht, maar het kan eveneens aan de opbouw van het boek gelegen hebben. De personages krijgen amper karaktertrekken mee, het zijn gehersenspoelde en over het algemeen tevreden en volgzame schapen.

Naar mijn gevoel gebeurde er in het boek geruime tijd niet zo veel. Misschien was het ook niet de bedoeling van de schrijver om een erg actiegericht plot uit te werken, maar toch. Ik bleef nogal op m’n honger zitten. De auteur wil de lezer aan het denken zetten over dit mogelijke toekomstbeeld en de ethische aspecten ervan en dit lukte matig. Het nawoord van Huxley vond ik een goede aanvulling en kritiek op zijn eigen werk. Hij beschrijft zijn wereld als een ‘welzijnstirannie’ en dat vond ik een erg goeie omschrijving van wat er in het boek aan de hand is. De voorwoorden van Yuval Noah Harari en Margaret Atwood vond ik dan weer minder boeiend.