Opvallend debuut

Korte inhoud
Een man belandt door zijn zware verwondingen in een coma. Zwevend tussen leven en dood moet hij proberen bij bewustzijn te komen. Dat doet hij door zijn herinneringen te herbeleven, zo leert hij opnieuw zichzelf kennen. Tijdens zijn zoektocht wordt hij geconfronteerd met enkele vreemde zaken. Een mysterieuze pratende teddybeer probeert hem op weg te helpen, hij raakt verdwaald in een doolhof van bloedhete muren… Hij ziet herinneringen aan zijn vrouw en ouders, maar die worden afgewisseld met beelden van gevechten, een inbraak en nog veel meer… Wat heeft dat te betekenen? Is de gewonde man gevaarlijk of vormt hij een gevaar voor zijn omgeving?

Oordeel
‘Ziel zonder naam’ is het debuut van de in Breda geboren Robin Schalk. Op de achterflap lezen we dat het boek een thriller is met een magisch realistisch element. Dat triggert je meteen, je wilt weten hoe hij die combinatie maakt in het verhaal. Het boek begint met een scène waarin een ambulancier een zwaargewonde man verzorgt. Er heerst pure chaos, het is duidelijk dat er iets heel ernstigs is gebeurd. Vanaf het tweede hoofdstuk kiest Schalk ervoor om het verhaal hoofdzakelijk vanuit het perspectief van de gewonde man te vertellen.

De man is eigenlijk nooit bij bewustzijn. Het verhaal gaat over hoe zijn ziel probeert één te worden met het gewonde lichaam, zodat hij kan ontwaken. Het grootste deel van het verhaal speelt zich dus af in een magische realiteit: de man bevindt zich in een soort ander universum waar hij door zijn herinnering te herbeleven kan achterhalen wat er met hem gebeurd is en wie hij nu precies is, want dat weet hij zelf niet meer. Af en toe keert zijn bewustzijn terug naar de realiteit waardoor we ook de meningen van de artsen en de verpleging kunnen horen over de situatie. Daardoor blijf je ook geboeid, want net als het hoofdpersonage wil je weten wat er precies aan de hand is.

Wat erg bijzonder is aan dit boek, is dat we de naam van de man, ons hoofdpersonage, nooit te weten komen, maar toch krijgen we een nauwe band met hem omdat we het verhaal via hem beleven. De gedachten en observaties van de man in zijn ‘droomwereld’ zijn vaak cursief gedrukt. Hoewel het boek door de korte hoofdstukken behoorlijk vlot leest, zorgen die cursieve zinnen voor wat onderbreking. De bedoeling ervan is duidelijk, maar het was niet zo vaak nodig geweest omdat er daardoor toch een bepaalde herhaling in het boek sluipt.

Herhaling is in het algemeen wel een rode draad in het boek. Schalk beschrijft alles heel gedetailleerd, waardoor het verhaal soms wat zwaar aanvoelt: het is wat veel om te verwerken en te onthouden. Dat maakt Schalk goed door bijvoorbeeld wat de man zich herinnert, vaak te herhalen. Zo vertraagt hij het verteltempo en creëert hij een zekere spanningen tegelijkertijd is die herhaling een heel handig geheugensteuntje. De herinneringen zijn voor de man verwarrend en soms voor de lezer ook, maar daardoor wordt het verhaal wel geloofwaardiger. Herinneringen zijn niet eenvoudig, maar Schalk zorgt ervoor dat alle puzzelstukjes netjes aanwezig zijn. Op het einde maakt hij die puzzel compleet: ondanks alle (begrijpelijke) chaos komt alles op het einde netjes samen.

Conclusie
3 sterren
‘Ziel zonder naam’ moet je zeker een kans geven als je eens iets totaal anders wil lezen, want het boek is zeker een knap debuut. Ondanks het feit dat ik soms moeite had met bepaalde keuzes in dit verhaal, heb ik er wel van genoten!