Jack Kerouac - The Dharma Bums

Leesjaar, 19 februari 2021
Jack Kerouac – The Dharma Bums
Penguin Classics (Londen), 2000

Jack Kerouac nam me mee op pad toen ik rond de twintig was. Ik had geen uitgedacht toekomstplan, alles lag nog open. Dus een roadtrip, zoals hij beschreef, was een mogelijkheid. Na een jaar als bum op de bank doorgebracht te hebben, te lui om ergens toe te komen, goedkope wijn als beste vriend en gevoelig voor de zwarte romantiek van een vroege dood en een eeuwig jong lichaam gekist in een fotolijst, gevoed door mijn literaire en muzikale helden, nam ik toch een andere afslag. Ik trok me aan mijn haren van de bank en stuurde richting een regulier levenspad. De Beat Generation verdween uit mijn blikveld, om pas jaren later weer terug te keren toen ik Howl van Allen Ginsberg, Naked Lunch en Junkie van William S. Burroughs en Big Sur en The Dharma Bums van Kerouac aanschafte. Zij waren via de muziek die ik luisterde, boeken die ik las en stukken over hen in kranten en bladen weer bij mij onder de aandacht gekomen.

Alleen de boeken van Kerouac bleven ongelezen, waarom weet ik niet. Misschien omdat ik enige aversie tegen hem kreeg na het lezen van een biografie. Verdwenen zonder afscheid te nemen, zoals Nathalie Merchant zingt in het nummer Hey Jack Kerouac. Weggekwijnd in een kluizenaarsbestaan, waar de fles altijd leeg was. Het benam me de zin om zijn boeken te lezen. Naar hem luisteren bleef ik wel doen, vooral naar de stukken als Charlie Parker en Bowery Blues, die hij met Steve Allen opnam. Dus zo diep zat die aversie ook weer niet.

Een dharma bum ben ik nooit geworden. Er zijn ook geen ambities om dat alsnog te worden. Ik zie mijn literaire en muzikale helden niet meer als richtingaanwijzers naar een beter of spannender leven. Ik beschouw ze vooral als interessante vertellers, die me meenemen op een reis die ik daardoor niet zelf hoef te ondernemen. Het eeuwig onderweg zijn naar een volgend moment om onderweg te zijn, trekt me ook niet meer. Het verhaal is nu voldoende.

Ik liftte dus mee met dharma bum Ray Smith in auto’s en op treinen. Ontmoette de andere zwervenden, op zoek naar iets of niets. Trok met hem de bergen in en overzag de omgeving, op zoek naar rook. Ik heb niet meegezocht naar de waarheid, de zin van het leven, rooksignalen van welke aard dan ook. Dat is me veel te zweverig. Het was wel amusant om te lezen, maar ik heb er geen levenslessen uit getrokken. Ik ben ook niet van plan de bergen in te trekken. Zeker niet om ontberingen te doorstaan in een slaapzak onder de sterrenhemel om zo dichter te komen tot welke waarheid dan ook. Een feestje met vrienden, drank, en muziek zou wel weer eens leuk zijn, al is de losse seksuele omgang van de bums inmiddels bevroren in de jaren zestig en zeventig. We leven nu in een zakelijke informatiemaatschappij, waarin grenzen veelal via sociale media worden bepaald. Zo is de digitale wereld, die ons onbeperkte vrijheid zou opleveren, onze cipier geworden. Kerouac had er hoogstwaarschijnlijk niets aan gevonden en was op zoek gegaan naar een volgende berg om zich op terug te trekken.

Terecht of onterecht ongelezen?

Alle opgedane levenswijsheden en het zweverige gekeuvel over dharma en nirvana zijn aan mij niet bijzonder besteed. Binnen de context van het zwervend bestaan, bergen op en af, overnachtingen in de buitenlucht en de groep proto-hippies, waarin Kerouac zijn Beatgenoten heeft gevat, is het echter niet storend. Het hoort bij deze reis en zonder wielen komt een bus of trein ook niet vooruit. Net als On The Road, leest The Dharma Bums makkelijk weg. Door de thematiek is de reis veel gemoedelijker dan in On The Road. De lichte aversie jegens de schrijver, die mij weerhield om The Dharma Bums uit mijn digitale boekenkast te lichten, was niet terecht. Soms moet je de schrijver los zien van zijn leven, ook al gooit Kerouac veel van zijn levensverhaal in geromantiseerde vorm in zijn verhalen.

Mooiste zin

‘Pretty girls make graves,’ was my saying, whenever I’d had to turn my head around involuntarily to stare at the incomparable pretties of Indian Mexico.