Leo Damore - Senatorial Privilege

Leesjaar 12 november 2021
Leo Damore – Senatorial Privilege – The Chappaquiddick Cover-Up (condensed version)
Black Star (New York) 1988

Joseph P. Kennedy was in het politieke veld niet verder gekomen dan diplomaat. Voor zijn oudste zoon wilde hij het hoogste ambt, het presidentschap van de Verenigde Staten. Joseph junior kwam echter in augustus 1944 niet meer terug van een operatie tijdens de Tweede Wereldoorlog, zijn vliegtuig explodeerde. John F. was de volgende in de lijn die de ambitie van zijn vader moest waarmaken. Hij werd wel president, maar heeft zoals bekend de klus niet kunnen afmaken. Robert werd in 1968 tijdens de campagne om het presidentschap binnen te halen doodgeschoten. Toen bleef de jongste zoon, Edward (Ted), over. De Kennedy curse hielp zijn ambities richting de Oval Office om zeep, al zat hij natuurlijk wel zelf achter het stuur toen hij zijn auto van de Dike Bridge Poucha Pond in reed. De naam Chappaquiddick zal niet direct een belletje laten rinkelen, de combinatie Ted Kennedy en een ongeluk op een brug waarbij een vrouw verdronk vaak wel. Leo Damore duikt in Senatorial Privilege in de zaak en laat zien hoe er door de Kennedy’s, vanuit hun hoofdkwartier Hyannis Port, vooral aan damage control gedaan wordt. Het stond al een tijdje in mijn digitale bibliotheek, de zaak JFK prevaleerde steeds.

In de zomer van 1969 was Ted Kennedy voor een regatta op Martha’s Vineyard met een gezelschap, waaronder een aantal jonge vrouwen, bekend als de Boiler Room Girls. Ze hadden Robert Kennedy ondersteund bij zijn campagne en dit uitje is een bedankje namens Ted. Er werd gezwommen, gezeild en flink gefeest, alcohol vloeide rijkelijk. Laat op de avond vertrok Ted samen met een van de vrouwen, Mary Jo Kopechne, van het feestje op het eiland Chappaquiddick om de laatste veerboot naar de Vineyard te halen. In het donker nam Ted een verkeerde afslag, kwam op een onverharde weg en reed met de auto van een brug. De auto belande op zijn kop in het water. Het lukte Ted om uit de auto te komen. Mary Jo slaagde daar niet in.

Volgens de verklaring van Kennedy, die het ongeluk tien uur later pas meldde, de auto was toen al gevonden, probeerde hij om Mary Jo uit de auto te krijgen. De stroming was te sterk en hij raakte uitgeput. Hij besloot terug te lopen naar het feestje om hulp te halen. Hij negeerde de huizen die hij onderweg passeerde. Er brandde nergens licht en waarom zou je slapende mensen wakker maken? Bij het huisje aangekomen riep hij onopvallend de hulp in van zijn neef Joe Gargan en een vriend Paul Markham. Met zijn drieën gingen ze naar de plek van het ongeluk. Het lukte ook met deze hulp niet om Mary Jo uit de auto te krijgen. Ze spraken af dat Ted de politie zou informeren en hulp zou regelen, de mannen gingen terug naar het feest waar ze niets lieten merken aan de rest van de feestgangers.

De veerdienst ging niet meer, Ted sprong in het water en zwom naar de overkant. Hij liep naar zijn hotel. Daar nam hij een douche en trok droge kleren aan. Hij liep nog even naar buiten en klaagde bij de huismeester over geluidsoverlast. Hij vroeg hem ook de tijd. Een alibi zou handig kunnen zijn. Kennedy ging slapen en verscheen de volgende ochtend fris en fruitig voor het ontbijt. In zijn houding en gedrag wees niets op het ongeluk, dat slechts een aantal uren eerder had plaatsgevonden, of bezorgdheid over Mary Jo. Toen zijn neef Joe hem zo aantrof wist hij dat Kennedy het ongeluk nog niet had gemeld. Ze maanden hem om dat alsnog te doen, zij informeerden de Boiler Room Girls over het ongeluk en regelden hun directe vertrek.

Kennedy gaf een verklaring aan de politie, maar liet weg dat hij op een feestje was en alcohol had gedronken. De politiechef gaf de opdringerige pers de verklaring, de Kennedy’s waren te laat om hem hiervan te weerhouden. Vervolgens bleef het erg lang stil. In Hyannis Port werden alle registers open getrokken om Kennedy te beschermen. Fouten in het onderzoek en een wel erg oppervlakkige autopsie hielpen daar nadrukkelijk bij. Dat zo de bovenste steen niet boven zou komen deerde Kennedy niet. Hij pleitte na flink juridisch kokkerellen door zijn topzware team assistenten schuldig aan het verlaten van de plaats van een ongeluk. Diezelfde avond las hij in een keurig geprepareerde verklaring voor op televisie. Als doorgewinterde politicus weerlegde hij roddels over een mogelijk ongepaste relatie met Mary Jo en alcohol die in het spel zou zijn geweest, ging hij door het stof waar het zijn eigen gedrag en met name het niet direct melden van het ongeluk betrof, zonder de consequenties te trekken, want die legde hij vakkundig bij zijn stemmers. Hij bleef tot zijn dood aan als Senator van Massachusetts. Ondanks een slap juridisch tikje op de vingers bleef Chappaquiddick Kennedy achtervolgen bij zijn pogingen om voor het presidentschap te gaan. Die droom kwam niet uit.

Terecht of onterecht ongelezen?

Damore heeft zich vastgebeten in deze zaak en toont de hiaten in het politieonderzoek en hoe er druk wordt uitgevoerd vanuit de Kennedy’s om bijvoorbeeld geen autopsie te doen, waarvoor het lichaam van Mary Jo opgegraven zou moeten worden. Kennedy mocht zelf zijn verklaring voor de politie opstellen, het vuur werd hem nergens aan de schenen gelegd. Zo bleven veel vragen onbeantwoord en kon Kennedy er zonder al te veel schade aan zijn politieke carrière mee weg komen. President werd hij niet meer, al stond hem moreel niets in de weg om wel pogingen daartoe te doen.

Het boek leest als een handboek voor de elite met een probleem met justitie. Als je er maar voldoende juridische zwaargewichten tegenaan gooit, kun je een probleem best wegpoetsen of in ieder geval reduceren tot een klein smetje. Kennedy had een naam die ontzag inboezemde en zijn functie als senator legde ook veel gewicht in de schaal. De tragische familiegeschiedenis werd ten volle benut om de jongste telg zo veel mogelijk uit de wind te houden. Geld blijkt macht, een gouden privilege.

De Kennedy’s blijven een onuitputtelijke bron voor complotten en doofpotten. Ook Ted staat hiervoor garant. Dit boek belicht de kwalijke rol die hij speelde bij de dood van Mary Jo Kopechne en hoe er alles aan gedaan is het verhaal zo te draaien dat de senator in het zadel bleef. Goed om hier nog eens een cold case onderzoek naar te doen, al zal het werkelijke verhaal waarschijnlijk nooit meer achterhaald worden. Bij de Kennedy's wordt de meeste aandacht weggekaapt door JFK, op afstand gevolgd door Robert. Dit verhaal rond Ted verdient zeker ook de aandacht. Het biedt voldoende ruimte om je eigen theorieën op los te laten. Iets met een al dan niet beschonken Kennedy die een spannend achterbankavontuurtje beleeft met een jonge vrouw die de ochtend niet zal halen…

Mooiste zin

Chappaquiddick, Chappaquiddick Your syllables echo the sea Your rythm caught the vulnarable note – Shattered the walls of a dynasty.