Goed gebalanceerd verhaal met op de juiste momenten rustpauzes

As in de sneeuw is het thrillerdebuut van Oriana Ramunno. Het boek is geïnspireerd op het verhaal van haar grootvader die in concentratiekamp Flossenbürg gevangen zat. Het is het eerste deel in een historische thrillerserie met criminoloog Hugo Fischer als protagonist. De Duitse Ramunno schreef eerder al korte verhalen in meerdere tijdschriften en werd voor diverse misdaadnovelles bekroond.

In december 1943 wordt Hugo Fischer naar Auschwitz gestuurd, zonder precies te weten waarom hij daar ontboden is. Het blijkt dat hij de dood van een SS-arts moet onderzoeken. Vanaf het moment van aankomst voelt hij zich ongemakkelijk bij de dingen die hij ziet en ervaart. Hij komt terecht op een plek waar geheimen angstvallig bewaard worden en horen, zien en zwijgen geldt. Naarmate hij verder met zijn onderzoek komt ontdekt hij meer en meer hoe het er in het kamp aan toegaat en waarvan de buitenwereld niets mag weten. Hoe kan hij zijn menselijkheid bewaren in een omgeving die niets menselijks meer heeft en ronduit te gruwelijk is voor woorden?

Het verhaal volgt Hugo, een Duitser die zich aangesloten heeft bij de partij om er beter van te worden, maar ontdekt dat er alleen maar verliezers zijn. Hij gaat steeds meer twijfelen aan zichzelf en wordt onpasselijk van wat hij ziet. ‘Onder de laag sneeuw over Auschwitz lagen de ergste verschrikkingen verborgen en hij was met beide handen aan het graven en haalde alle narigheid en viezigheid die onder die zwarte deken lag tevoorschijn.’ Hij lijdt veel pijn door toedoen van zijn ziekte. Deze houdt hij voor de nazi’s verborgen, daar imperfectie een reden is, om op iemand te experimenteren.

Ramunno heeft een filmische, gedetailleerde en meeslepende schrijfstijl, waardoor de leeservaring van het boek nog intenser aanvoelt. Zij gebruikt veel metaforen om te benadrukken hoe erg de horrorsituatie in Auschwitz was. ‘De mensen die in dat blok waren opgenomen, waren er bang voor, omdat de deuren opengingen als hongerige monden en in de kamers langs de gang verschrikkelijke dingen gebeurden.’ Het beeld dat de auteur van Auschwitz schetst is enerzijds dat van nazi’s die nietsontziend te werk gaan en zichzelf niets ontzeggen, maar daarnaast ook een hart blijken te hebben. Anderzijds zijn er de bevoorrechte gevangenen die zogenaamd een waarde hebben en de afgeschreven gevangenen, rijp voor het crematorium. Terloops krijgen we als lezer een inkijkje in de rol van het verzet in Auschwitz dat probeerde te helpen binnen de kampen.

Het verhaal is goed gebalanceerd geschreven met op de juiste momenten rustpauzes om de lezer even bij te laten komen van alle verschrikkingen die de revue passeren. Dit doet Ramunno met mooie beschrijvingen van het sneeuwlandschap ter plaatse. De titel As in de sneeuw is passend gekozen en laat de tegenstelling zien tussen de schoonheid en lelijkheid van sneeuw in een weerzinwekkende omgeving. Sneeuw die alles bedekte met een ogenschijnlijke witte laag van onschuldigheid.

Deze recensie verscheen eerder op Vrouwenthrillers