Duidelijk signaal naar de maatschappij

Wegkijken en pleasen als verdedigingsmechanisme om haar eigen veiligheid te waarborgen: dat is wat Mia in haar jeugd al vroeg geleerd heeft met onvoorspelbare ouders. Haar broer Max zocht juist de grenzen op en hield zich niet stil. Deze twee hoofdpersonen in Jij bent het licht kregen heel wat te verduren als kind.

Mia keert vanuit Nederland terug naar Tasmanië, het land waar ze geboren is. Dit doet ze na het verschijnen van een rauw en indringend boek dat Max over zijn jeugd geschreven heeft. Teruggaan is voor haar een botsing tussen herinnering en realiteit. Eenmaal in Tasmanië beseft Mia hoe ze het eiland gemist heeft en onderzoekt ze haar gevoelens over het verleden, waarbij ontkenning haar eerste copingmechanisme is. Ze moet zichzelf ertoe zetten om het boek te gaan lezen. Dan slaat de twijfel toe: wat is waar en wat niet over hun jeugd? Pleasen is een automatische aanpak van Mia om te overleven. Max ging overal tegenin, met als resultaat dat hij als dertienjarige op een jongensinternaat met een militair regime terechtkwam.

Trauma’s

We lezen het verhaal beurtelings vanuit Mia en Max, wat ervoor zorgt dat we de ontwikkeling die ze afzonderlijk van elkaar doormaakten intens beleven. Het verhaal van Max speelt in het verleden en is ronduit schrijnend – een lastpak die niet begrepen werd door zijn omgeving en thuis niet gewenst was. Al jaren praatten ze niet meer met elkaar. Opgelopen trauma’s blokkeren herinneringen en belemmeren hun huidige leven.

Voelbaar

De heftige, rauwe emoties en gedachten die de auteur beschrijft laten de protagonisten tot leven komen en geven ze een gezicht. Mia met haar pleasegedrag, dat ze pas gaat begrijpen nadat ze op Tasmanië gruwelijke geheimen blootgelegd heeft. Het groeiende zelfinzicht van Mia en haar pijn zijn voelbaar. Max, met zijn honger naar kennis en zijn onbegrepen gedrag, wil alleen maar onrechtmatigheden rechtzetten met zijn boek. Alles wat hij wil is een liefhebbend gezin, maar het tegendeel is zijn realiteit. Zijn verhaal is ronduit schokkend, maar zijn gedrag moedig.

Marion Pauw zit dit jaar twintig jaar in het schrijversvak en is tweevoudig Gouden Stropwinnaar. Ze is zelf geboren in Tasmanië en laat de natuur tot leven komen met het benoemen van plaatselijke flora en fauna. Ze gebruikt aboriginalsnamen, wat bijdraagt aan de gemoedelijke sfeer. In de vorm van een Aboriginal, een oude buurvrouw van Mia, wordt een stukje geschiedenis van Tasmanië verteld. Jij bent het licht is een verhaal met een duidelijke boodschap dat een signaal naar de maatschappij afgeeft. Kijk niet weg, wanneer je ziet dat het niet goed met kinderen gaat.