Lezersrecensie
Vive la femme!
'Er is geloof nodig om me beter te voelen, want hoop is niet genoeg.'
1790 Marie-Josèphe-Rose is met haar dochter Hortènse op weg naar Frankrijk vanuit Martinique nadat daar een slavenopstand is uitgebroken. Maar ook in Frankrijk is het onrustig.
'Bent u geen burggravin? Weer knikte ik. Ja, dat hoorde ik al. Als ik u was zou ik die titel nooit meer gebruiken. U kunt zich beter inwoner, citoyenne, noemen.'
De Franse revolutie is uitgebroken. Rose moet samen met dochter en vriendinnen mee in deze omwenteling. Iedereen die iets te maken lijkt te hebben met de adel wordt immers gevangengenomen. Dat ze met haar dochter naar de onthoofding van Marie-Antoinette gaat, laat zien hoe 'verborgen' je moest leven. Deze scène maakte veel indruk:
'De beul ontgrendelt het guillotinezwaard en dan zwijgen de troms. Iedereen houdt de adem in. Ik voel het zweet in mijn handpalm vermengen met dat van Hortènse (....) Verderop blaffen twee honden. Een kind huilt. Een vogel vliegt krijsend over de menigte. Dan een knal. Oorverdovend. Als een kanonschot. Met een doodsklap is de valbijl naar beneden gestort. Het koningshuis De Bourbon is definitief gevallen.'
In een dorpje niet ver van Parijs, gevlucht voor de opstand, hoort Marie-Josèphe voor het eerst de naam van Napoleon Bonaparte. De rare Corsicaan die de hele wereld wil veroveren vanuit Frankrijk.
Het verhaal laat ons af en toe terugblikken op het leven van 'Rose' op de plantage in Martinique en op haar huwelijk met burggraaf Alexandre de Beauharnais. Verder volgen we haar op haar zoektocht naar een veilige plek om te wonen. Dan krijgen we, schuingedrukt, stukjes uit het leven van Napoleon. Zijn verhaal begint op de militaire academie in 1779. De stukken over Napoleon zijn in de derde persoon, dit in tegenstelling tot het verhaal van Rose dat in de eerste persoon is geschreven.
Jacobine van den Hoek heeft het boek een feministische sfeer meegegeven. Ze laat vooral de relaties en vriendschappen tussen vrouwen zien en hoe deze vrouwen elkaar ondersteunen en verder helpen.
'Nee, zegt Désiree fel. Er moet een manier zijn om als vrouw invloed te hebben. Vroeger hadden we daarvoor het hofleven. We kunnen toch niet lijdzaam afwachten wie de nieuwe regering vormen?'
Marie-Josèphe-Rose (Joséphine) wordt neergezet als een krachtige vrouw die niet snel opgeeft en die zich niet te goed voelt om hard te werken. Ze doet alles voor haar en haar familie om te overleven. En dat is nodig, want de politieke spanning is goed te voelen. Je moet op je woorden letten en bent je leven niet meer zeker.
Het verhaal neemt je mee van Martinique en een verstandshuwelijk ,naar het Parijs van de revolutie. Dan via een dorpje waar de rust enigszins lijkt weer te keren naar de vrouwengevangenis. Om uiteindelijk via allerlei andere verhaallijnen uit te komen bij de liefde tussen Napoleon en Joséphine.
'Joséphine, zo is hij haar in gedachten gaan noemen. Deels omdat hij die naam beter bij haar vindt passen, maar vooral omdat het hem een goed gevoel geeft haar exclusief zo te noemen.'
Het einde van het verhaal volgt dan helaas wat snel. Daar zat zoveel meer verhaal in. Ik hoop dat Jacobine dit nog gaat uitwerken in een tweede deel.