Een onderwerp dat zeker blijft hangen

"Ik begon te spelen, een examen voor mijn leven."

In Het Meisjesorkest van Auschwitz vertelt Anne Sebba het verhaal van vrouwen die in Auschwitz, op bevel van de nazi’s, een orkest vormden. Meisjes en vrouwen van verschillende leeftijden, achtergronden en sociale klassen werden gedwongen om muziek te maken. Ze speelden voor de nazi’s en begeleidden hun medegevangenen met marsmuziek.

Hoe was het voor deze vrouwen om deel uit te maken van een orkest in Auschwitz? Welke rol kon muziek vervullen? Het verhaal laat zien hoe muziek in Auschwitz zowel een middel tot overleven als een pijnlijke vorm van onderdrukking werd.

Juist dit perspectief vond ik bijzonder. Hoewel ik al veel heb gelezen en gezien over de Tweede Wereldoorlog, wist ik nauwelijks iets over het bestaan van deze orkesten. Dat maakte dit verhaal voor mij extra indrukwekkend en leerzaam.

De morele en ethische dilemma’s waar ook de vrouwen zelf mee te maken kregen, komen sterk naar voren. Hoe ver kun je gaan om levens te redden?

Je merkt aan alles dat de auteur grondig onderzoek heeft gedaan. Naast bestaande interviews, boeken en documentatie sprak Sebba ook zelf met overlevenden en hun familieleden. De toegevoegde foto’s geven de vrouwen bovendien letterlijk een gezicht, wat het verhaal nog indrukwekkender maakt.

Toch was het boek voor mij niet altijd even makkelijk om door te komen. Door de grote hoeveelheid namen en cijfers raakte ik vooral in het begin vaak de draad kwijt. Halverwege werd dit gelukkig wat beter.

Hoewel het waardevol is dat de auteur zoveel mogelijk vrouwen een plekje wil geven, had het verhaal overzichtelijker geweest als er meer focus was geweest op een kleinere groep personen.

Uiteindelijk heb ik de vrouwen uit het orkest echt in mijn hart gesloten. En een aantal specifieke verhalen en personen die me in het bijzonder zijn bijgebleven.

Ondanks de grote hoeveelheid informatie heeft het boek veel indruk op me gemaakt. Het is een onderwerp dat blijft hangen en waar ik nog vaker aan zal terugdenken. Ik wil ook zeker meer lezen en zien over de orkesten in Auschwitz.

Al met al is dit een informatief boek dat een minder belicht aspect van de Holocaust onder de aandacht brengt. Een aanrader voor liefhebbers van non-fictie over de Tweede Wereldoorlog.