Verrassend actueel.

MAARSCHALK: Denkt u dat oorlog of vrede afhankelijk is van mijn wil? Ik moet me ondergeschikt maken aan wat in het belang is van mijn natie. Als mijn natie oorlog wil voeren, dan heb ik … de plicht haar voor deze strijd klaar te stomen.
DR. GALÉN: Alleen, als u er niet was geweest, dan zou onze natie … geen aanvalsoorlog aan kunnen gaan, of wel?
MAARSCHALK: Klopt. Dat zou ze niet kunnen. Dan zou ze er niet zo goed op zijn voorbereid. En zich niet zo bewust zijn geweest van haar kracht … En van haar kansen. Vandaag de dag is ze zich daar godzijdank van bewust en ik voer alleen maar haar wil uit …
DR. GALÉN: … die u eerst zelf hebt aangewakkerd …

Als je de witte ziekte vervangt door covid19 en de maarschalk door Poetin krijg je een wel heel verrassend actueel toneelstuk. De witte ziekte van Karel Čapek stamt al uit 1937 en heeft de bezetting door Duitsland van Sudetenland niet kunnen voorkomen. De maarschalk in het stuk stond natuurlijk voor Hitler. Ook in Nederland werd het stuk opgevoerd, in Den Haag op 25 april 1937.

MAARSCHALK: Ik heb ook de oorlog meegemaakt, dokter. Maar ik heb daar mensen zien strijden voor hun vaderland. En ik heb ze als overwinnaars mee teruggevoerd.
DR. GALÉN: Daar zit het hem juist in. Ik heb eerder degenen gezien die … u niet meer mee terug hebt gevoerd. Daarin zit het verschil, meneer ... eh ... Excellentie.

PS. De witte ziekte is opnieuw vertaald en uitgebracht in 2020 vanwege de pandemie. Maar eigenlijk is dit verhaal veel meer van toepassing op de oorlog in Oekraïne.