Integriteit van een inspecteur

“There is always a loss of meaning / in what we say or do not say, / but also a meaning / in the loss of the meaning.”

De zaak in het ‘nu’ draait om een anti-Party gedicht; een gedicht dat de balans die Chen zorgvuldig probeert te bewaren als inspecteur op het politiebureau van Shanghai uitdaagt. Ik vond de veelvuldige citaten van gedichten leuk om te lezen. Ze waren goed geplaatst en gaven meer betekenis en kleur aan het verhaal.

Chen is overgeleverd aan de genade van de partijleiders en zijn zaken moeten in het belang van de partij worden afgerond. Dat wil zeggen, de zaken die hij onderzoekt in de andere boeken in de serie over Inspecteur Chen Cao. Chen groeide op tijdens de Culturele Revolutie die zijn vader tot uitschot van de samenleving maakte omdat hij in de VS heeft gewoond. Als gevolg daarvan hoorde Chen tot een zwarte categorie. De eerste helft van Becoming Inspector Chen leest als een biografie doordrenkt met Chinese geschiedenislessen.

Door de vele tijdsprongen in het verhaal kostte het me enige tijd om in het verhaal te komen. In het begin leek het alsof er geen verband was tussen de hoofdstukken, bijna alsof je anekdotes uit iemands leven leest die een achtergrond en setting geven aan het magere verhaal in het nu. Sommige hoofdstukken vond ik leuk, bijvoorbeeld die met Ling en de heer Ma in de hoofdrol, en andere waren saai, vooral wanneer Chen gesprekken observeerde.
Uiteindelijk komen alle verhaallijnen samen. Becoming Inspector Chen gaat niet zozeer over het oplossen van een misdaad, maar meer over het welzijn van de mensen die in Red Dust Lane wonen. Na dit boek begrijp je hoe Chen de persoon is geworden die hij nu is en waarom hij zijn zaken benadert zoals hij doet. Hier komt de crux: dit is alleen interessant voor wie de Inspecteur Chen Cao serie volgt.

Er is geen spanning in dit boek, dus begin niet te lezen met het idee dat je een thriller gaat lezen. Ook al wordt er een moordzaak opgelost, toch gaat het verhaal meer over het effect dat de politieke en sociale situatie in China heeft op het leven van gewone mensen. De schrijfstijl is vrij gelaten; een stijl die bekend is bij lezers van fictie uit Azië. Als niet-Chinees kun je gemakkelijk begrijpen wat er aan de hand is, omdat er veel wordt uitgelegd. Ik vraag me wel af hoeveel daarvan in de vertaling is toegevoegd, omdat ik denk dat een Chinese lezer de vele uitleg niet waardeert.

Hoewel ik niet laaiend enthousiast ben over Becoming Inspecteur Chen – mede door het trage tempo zonder dat het diepgaand wordt en het gebrek aan uitdagende moordzaken – vond ik sommige hoofdstukken wel leuk om te lezen. Via het leven van de mensen in Red Dust Lane kom je meer te weten over hoe de bevolking van China de Culturele Revolutie heeft ervaren. In zo’n korte roman slaagt Qiu Xiaolong erin om een levendige cast van personages te introduceren.

Ik wil graag herhalen dat dit geen misdaadroman is, ook al leiden alle hoofdstukken naar een opgeloste zaak. Als je je hiervan bewust bent voordat je in het verhaal springt, kun je het verhaal meer waarderen.