Identiteit

“As for the theme of the novel, briefly put, it would seem meaningless to search for the identity of the father of a child who has come into this world, whether in the case of cats or of humans. It is the same with the question of one’s own real identity as well.”

Ik vind het thema dat Mieko Kanai beschrijft in haar nawoord (zoals hierboven geciteerd) mooi. De potentiële vaders van het ongeboren kind zijn goed gekozen als spelers in een verkenning van het vraagstuk identiteit. Het zijn allemaal eenzame mannen die zijn opgegroeid in gebroken of complexe gezinnen. Hun leven lijkt frivool en leeg. Oh, Tama! is een goede weerspiegeling van dit aspect van de samenleving.

Oh, Tama! is meer een serie ontmoetingen dan een verhaal. We volgen Natsuyuki’s disfunctionele leven en zijn gesprekken met andere mensen die Alexandre’s zwangere zus Tsuneko kennen. De dagelijkse gesprekken gaan vooral over de zwangerschappen van Tsuneko en de kat Tama. De vader is in beide gevallen onbekend. Tama’s rol in het verhaal is nogal oppervlakkig, anders dan dat veel literaire verwijzingen met haar te maken hebben. Helaas is geen van de personages – ook de kat niet – echt interessant. Dit moet expres zijn geweest.

Oh, Tama! is een parodie die zwaar gebruik maakt van intertekstualiteit. De titel is ingegeven door Oh, Nora!, een boek van Uchida Hyakken. In het hele boek zijn verwijzingen naar andere kattenromans te vinden, zoals in de hoofdstuktitels en de namen van de andere katten die in het boek worden genoemd. Zelfs de naam ‘Tama’ is ontleend aan de Japanse titels van de boeken die Mieko Kanai in haar roman noemt. Als ik de intro niet had gelezen, zou ik niet op de hoogte zijn geweest van alle verfijnde verwijzingen die in het verhaal verweven zijn. Maar ondanks dat ik me er bewust van ben dat het gebeurt, gaat de betekenis verloren in de vertaling (door mijn gebrek aan kennis over de andere boeken).

Vanuit literair oogpunt zou ik dit boek waarschijnlijk moeten waarderen om zijn intertekstualiteit en omdat het de parodie is die het is. Ik ben me ervan bewust dat deze opzet meer betekenis heeft voor een Japans publiek.

Vanuit een persoonlijk oogpunt: ik vond dit boek niet prettig om te lezen. Het voelt aan als een verzameling verhalen die tot hoofdstukken zijn gemaakt; een verzameling zonder meeslepend verhaal. Dit is niet de reden waarom ik boeken lees. Niet onbelangrijk: ik vond de intro en twee nawoorden wel erg interessant.