Lezersrecensie

Een zoektocht naar het onbenoembare


Lammert Dijkema Lammert Dijkema
26 mrt 2023

Na een stortvloed van zeer positieve recensies dan nu eentje met een magere twee sterren. De toekomstige lezer moet toch een meerzijdige indruk krijgen van het boek. Nu valt het niet mee om een recensie te schrijven over een boek dat niet is bevallen. Ik vind dat een uitdaging want een boek afbranden is niet minder dan het afreageren van je frustraties.

Laat ik beginnen met vast te stellen dat de schrijver een zeer creatief mens is. Echt knap om zo'n compositie samen te stellen. Daarbij is het ook nog eens een zeer coherent boek en de vertaling van Jelle Noorman is onberispelijk.
Ik heb niks met de thematiek. Ik heb nooit begrepen wat nou wel of geen literatuur is, of kunst. Je vindt iets mooi of niet. Dus alles wat over deze begrippen wordt gezegd en beweerd neem ik met een korrel zout.
De zoektocht naar meneer Elimane vond ik aanvankelijk wel intrigerend maar het verveelde me al gauw. De man interesseerde me niet, en er kwam geen einde aan het speurwerk.
Voor mij viel het boek uiteen in drie delen. Het eerste vond ik taai en was voor mij een echte worsteling omdat alles nogal buitenissig, afstandelijk en karikaturaal was. Het middendeel las vlot en was geschreven in gewone, heel toegankelijke taal. Het derde deel leek op het eerste deel en ik verlangde dus naar het einde.

Ik heb een aantal aanhalingen om aan te geven wat me niet beviel aan de stijl.
blz 76: Rituele, spirituele overgave: eerst zwichtten we voor de galvanische schokken van de nog nauwelijks huwbare nacht, die zo groen was als een jonge mango.

blz 117: Je dompelt je onder in een boek als in een meer van ijskoude zwartgalligheid, maar op de bodem is het plotseling één grote feestvreugde , met tangoënde potvissen, zeepaardjes die de zouk dansen, twerkende schildpadden en moonwalkende reuzeninktvissen.

blz 173: Je mag het afschuwelijk vinden dat iemand tegen een kind zegt dat het altijd het oppervlak zal blijven waarop de schaduw van zijn verwekkers wordt geworpen, zelfs als het hen doodt of vergeet.

blz 322: ......het vaderland van je oerdromen, het vaderland van je angst- en schaamtegevoelens die in brede stromen langs de flanken van de ziel klateren.......

blz 329: We wandelden in stilte, gaven, na een nacht vol woorden, gehoor aan de aansporing van onze innerlijke burcht. Er draalden nog wat sterren aan het firmament, alsof ze waren verdwaald op hun kosmische pelgrimsroute.

slotzin: Ik weet dat Madag me op een nacht zal komen opzoeken om me rekenschap te vragen of misschien zich te wreken. En wanneer zijn fantoom op me afstapt, zal het de verschrikkelijke existentiële keuze formuleren die het dilemma van zijn leven was; de keuze waarover eenieder die van de literatuur bezeten is in zijn hart steeds zal aarzelen: schrijven, niet schrijven.

Dit soort passages maakten me het doorlezen moeilijk. Ik vind de beeldspraak vergezocht en het taalgebruik grenst regelmatig aan het bombastische.
Terwijl er daarnaast zo nu en dan seksuele activiteit voorbij komt die dan weer ordinair wordt verwoord met termen als kut en neuken. De functie van de seks in het boek ontgaat me bovendien.

Het enige boeiende thema vond ik de worsteling om te komen tot dekolonisatie, het bevechten van je eigen cultuur en identiteit, in dit geval de Senegalese. Merkwaardig vond ik het veelvuldig noemen van Afrika. Alsof dat een unieke entiteit is. Hoeveel verschillen Senegal van Ethiopië, Namibië van Egypte en Marokko van Tanzania. Ik had dat van de schrijver niet verwacht of op z'n minst er kanttekeningen bij gehoopt.

Laat ik de voor de hand liggende conclusie trekken: dit boek was niet aan mij besteed.

Reacties

Meer recensies van Lammert Dijkema

Boeken van dezelfde auteur