Waarin verschillen Vlamingen van Nederlanders?

Als je de voorkant van dit boek ziet dan denk je, o, dat is weer zo'n niemendalletje waarin de bekende clichés over Belgen en Nederlanders de revue passeren.
Maar dat klopt niet. Mick Matthys onderzoekt verschillen en overeenkomsten tussen Vlamingen en Nederlanders door veel van hen die over de landsgrenzen zijn gaan wonen te bevragen over hun ervaringen en dat levert interessante waarnemingen op. Bovendien gaat het in dit boek niet over de Belgen in het algemeen maar over de Vlamingen in het bijzonder

De schrijver, Vlaming, woont al ruim 40 jaar in Nederland en was universitair docent socialisatie- en cultuurtheorie aan de universiteit van Utrecht. Hij is zelf door schade en schande wijzer geworden zoals blijkt uit een klein voorbeeldje:
"Toen een vrouw me ooit vertelde dat ze ongesteld was, vroeg ik of ze iets verkeerds gegeten had, hetgeen tot grote hilariteit bij de omstanders leidde."
Achterin staan per hoofdstuk gerangschikte noten. Daar las ik: "De Vlaamse vrouw heeft haar maandstonden, de Nederlandse is ongesteld.
Jaren geleden was ik een paar dagen in Leuven en maakte oa kennis met de woorden goesting en snotvalling. Ik zal ze nooit meer vergeten maar het kwam niet in me op om dat grappig of schattig te noemen waar veel Vlamingen, woonachtig in Nederland, zich aan storen. Jullie hebben zo'n schattig taaltje, hoorden ze vaak.
Arrogante Hollanders natuurlijk.
Het boek gaat echter maar zijdelings over taal op zichzelf. Boeiender is het om te lezen over de directheid van de Nederlanders en de indirectheid van de Vlamingen. Zo las ik dat directheid kan ontaarden in lompheid en arrogantie en indirectheid in conflictvermijding of zelfs achterbaksheid.
De mondigheid van de Nederlander die te pas en te onpas zijn mening geeft en de neiging van de Vlaming om eerst de kat uit de boom te kijken worden uitgebreid besproken.
De taal is verschillend maar meer nog de wijze van communiceren.
De verschillen in emancipatie aan beide kanten van de landsgrenzen, die in onderwijs en opvoeding, verschillen in de gezondheidszorg, in ruimtelijke ordening, er komt heel veel voorbij.
Interessant vond ik de positie van de verloskundige in beide landen.
Matthys schrijft vlot en doorspekt zijn verhaal met veel voorbeelden, aangehaald door de respondenten.

Een leuk boek dat echt de moeite van het lezen waard is. Matthys schreef het in 2018 en stelde toen al vast dat de verschillen kleiner werden. Dat proces zal de afgelopen jaren zijn doorgegaan maar we hoeven niet bang te zijn voor eenheidsworst: als ik recensies lees van Vlaamse gebruikers van Hebban dan constateer ik dat we ons nog steeds op een andere manier uitdrukken. En dat is wel zo fijn.