Lezersrecensie

Verval


Lammert Dijkema Lammert Dijkema
17 mrt 2023

Voor een introductie van Damon Galgut kun je mijn recensie van zijn boek De Belofte lezen.
Nadat dat boek een succes was geworden, besloot Querido om ook dit boek te laten vertalen, en wel door Rob van der Veer, die dat zeer verdienstelijk heeft gedaan.
Galgut schreef dit boek rond de eeuwwisseling en het kwam voor het eerst uit in 2003. Deze Nederlandse vertaling is uit 2022.

Galgut schreef dit boek vanuit de hoofdpersoon, Frank Eloff, arts en wit. Vereenzelvigt de schrijver zich met hem? Hij schreef vanuit ik, ik, Frank Eloff.
De tweede hoofdpersoon is de jonge en witte arts Laurence Waters. Twee collega's en twee tegenpolen.
Beiden werken in een vervallen hospitaaltje in een voormalig thuisland.
Het begrip thuisland is ingevoerd door de witte regering van destijds, toen apartheid welig tierde. De inheemse bevolking werd verbannen naar bepaalde gebieden, zoals de inheemse bevolking van de VS in indianenreservaten leeft. Toen de apartheid werd opgeheven verdwenen ook de thuislanden.

Waar draait het om in dit boek? Dat is me niet duidelijk geworden en ik ga er hier ook niet naar gissen.
Toch heb ik het boek in één ruk uitgelezen omdat Galgut een uitstekende schrijver is en omdat het verhaal heel dynamisch is, spannend. Het verveelde me geen moment terwijl het verval, zowel moreel als materieel voortdurend aanwezig is. Ik zou het een walgelijk verhaal moeten vinden maar het boeide me van begin tot eind. Daarbij komt dat er ook een zekere erotische spanning is tussen beide mannen. Een spanning die ontkend wordt, zowel door de hoofdpersonen als door de schrijver. Toch is hij het die die spanning creëert. Want waarom worden beide mannen op één en dezelfde kamer geplaatst, terwijl er heel veel lege kamers in het ziekenhuis zijn? De schrijver deed dit niet alleen vanwege het erotische spanningsveld maar ook om beiden te confronteren met elkaars verschillen. Op één kamer is dit allemaal een stuk intenser dan in een andere situatie. Een briljante vondst

Waarom dan geen vijf sterren? Omdat het me niet raakte. Daarvoor stond het toch te ver van me af. Boeiend is toch iets anders dan geraakt worden.
Ik heb de indruk dat Damon Galgut met zijn schrijven bezig is om niet alleen de apartheid te verwerken maar ook zijn plaats in dit verscheurde land.
Het intrigeert me mateloos dat witte schrijvers blijven wonen in dit land dat niet het hunne is maar kennelijk toch ook wel. Zowel Coetzee als Galgut schrijven in feite over een onmetelijk gekweld zijn. Misschien is het daarom dat de Zuid-Afrikaanse literatuur me zo boeit.

Trouwens, wat te denken van de afbeelding op de voorkant van het boek? Roept u maar!

Reacties

Meer recensies van Lammert Dijkema

Boeken van dezelfde auteur