Hartverscheuring

Het is wederom de verdienste van Hebban om ons, mij in dit geval, te wijzen op onbekende schrijvers en boeken.
De schrijver is afkomstig uit Toulouse en hij plaatst dit boek in de Pyreneeën.
De mensenzoon handelt over een klein gezin. Vader, moeder en zoon. De zoon is de hoofdpersoon. Allen blijven naamloos, met reden. Het gaat namelijk niet over individuen maar over de archetypen van moeder, vader en zoon.
Dat klinkt wellicht onaantrekkelijk maar al lezende had ik totaal geen last van de naamloosheid.

De man en de vrouw hebben een ingewikkelde relatie waarin aantrekken en afstoten elkaar afwisselen. Beiden zijn getraumatiseerd door hun eigen ouders waardoor ze geen basisvertrouwen hebben kunnen ontwikkelen. Vooral de man, de vader, wordt inwendig verscheurd door sterke gevoelens van woede, haat en verlangen.
Ze wonen in armoede in een klein provinciestadje. Hij besluit op een gegeven moment om zijn gezin mee te nemen naar een hut in de bergen, hoog en erg afgelegen. Die hut is destijds gebouwd door de vader van de vader maar nooit voltooid.
Een lange zomer leidt het gezin daar een zeer basaal leven. De zoon heeft er de tijd van zijn leven en trekt dagelijks de overweldigende natuur in. Het negenjarige kind dat hij is, is nog in staat om de magie van zijn ongerepte omgeving te voelen, te ervaren. Del Amo beschrijft dat prachtig en ontroerend. Hij moet dat zelf hebben ervaren, net als ik. Ik herkende de betoverende uitwerking die ruimte, stilte, schoonheid en geluiden kunnen hebben. De zoon ontdekt een kudde verwilderde paarden en geleidelijk aan raken de dieren vertrouwd met hem. Allemaal prachtig beschreven. Bloemrijk maar nooit bombastisch. Lyrisch zoals een kenner dat kan uitdrukken.
Ja, heel lieflijk maar geleidelijk aan ontwikkelt zich spanning en angst, wanhoop en cynisme, met name bij de vader. Getraumatiseerde mensen kunnen de neiging hebben om wat mooi is te niet te doen. Del Amo beschrijft gloedvol de gemoedstoestanden van de gekwelde man.
De moeder lijkt ogenschijnlijk een gedweeë vrouw die zich schikt, zich ontfermt over haar zoon, zorgt en verzorgt. De band tussen moeder en kind is zeer innig. Met weinig woorden toont Del Amo hun intimiteit.
Gedwee? Dat is maar schijn zoals later in het verhaal blijkt.

Ik kan met geen mogelijkheid meer vertellen over het verhaal. Ik zou al teveel verraden. Tot de laatste bladzijde vroeg ik mij af, hoe moet dit aflopen?!

Het boek opent met een beschrijving van een prehistorische groep mensen die door de bergen trekt, al jagend, copulerend ( dierlijk vrijen ), overlevend. Het duurde even eer ik het verband kon leggen tussen deze inleiding en het verhaal.
De mensenzoon. Ogenschijnlijk een nietszeggende titel. Gaandeweg begreep ik de lading van deze titelkeuze. Del Amo beschrijft op indringende wijze hoe trauma's overgaan van generatie op generatie. Voorin het boek een aanhaling van Seneca. Die staat er niet voor niets. Het is echter de vraag of de zoon de trauma's overerft. Hij heeft immers de onvoorwaardelijke liefde van zijn moeder ervaren die hij op zijn beurt overdraagt op zijn zusje.

Jean-Baptiste del Amo. Ik vind hem een begenadigd schrijver en ik wil graag meer van hem lezen. Op Wikipedia las ik dat hij prijzen heeft gewonnen, zeer uiteenlopende thematiek behandelt, bewerkt maar dat dit zijn eerste werk is dat vertaald is in het Nederlands. Mijn Frans is helaas van dien aard dat het overige werk van hem voor mij voorlopig gesloten boeken blijven.

Ik beveel dit boek van harte aan! Een boek over mensen en de natuur, ook de menselijke natuur.