Ontreddering

Voor mij staat centraal in dit boek de vriendschap tussen Jim en Tommy. Een vriendschap die je bijna liefde zou kunnen noemen. Er is sprake van grote trouw en loyaliteit, van elkaar onvoorwaardelijk accepteren. Een jeugdliefde zonder seksuele gevoelens maar met diepe genegenheid. Je hoopt al lezende dat die onverwoestbaar en eeuwigdurend zal zijn.
Maar beide jongens zijn beschadigd. Dat verbindt hen zonder dat zij daar erg in hebben, maar dat drijft hen ook uiteen, uiteindelijk.
Als zij elkaar vele jaren later toevallig weer tegen het lijf lopen dan is het net alsof een onbewust smeulend verlangen naar hernieuwd contact hen weer naar elkaar toe drijft, maar het is eigenlijk al te laat.

Twee wegen beschrijft de ontreddering van mensen die ooit een gezin vormden.
De oorspronkelijke titel, jeg nekter, ik weiger, is moeilijk te begrijpen. De hoofdrolspelers kunnen hun lot, hun ervaringen, wel weigeren, maar dat is onmogelijk. Ieder beschadigd mens wordt getekend door haar littekens die altijd gevoelig blijven en die kunnen leiden tot ontsporingen.
De beschadigingen van Jim blijven onderbelicht maar die van Tommy en zijn gezinsleden worden door het hele boek heen onthuld. Uiteindelijk komen we zelfs te weten hoe het de moeder is vergaan.

Twee wegen? Een tamelijk nietszeggende titel voor een schreeuwend boek dat niet gemakkelijk leest. De lezer wordt voortdurend heen en weer geslingerd in de tijd en de schrijfstijl is ook bepaald ontredderend, chaotisch, verdwalend. Ik snap de recensenten die het niet te doen vonden.
Ik vroeg me al lezende af in hoeverre Petterson zelf een beschadigd mens is en in hoeverre dit boek autobiografische kenmerken heeft.
Twee wegen is een beklemmend boek. Ik kreeg de indruk dat het niet bijster goed vertaald is. Zo wordt de krachtterm Jezus! te pas en te onpas door de tekst gegooid. Bij mijn weten zeggen Noren "herregud" , wat men zou kunnen vertalen met nondeju of verdomme, wat ik minder grof vindt, maar dat is wellicht een kwestie van smaak.
Ik geef drie sterren omdat ik de vele gedetailleerde uitweidingen van Petterson overbodig en hinderlijk vond Ze deden afbreuk aan het leesplezier. Maar misschien was dat ook wel de bedoeling. Immers, plezier beleven aan zoveel ontluistering is ook teveel gevraagd.