Een indringend inkijkje in een gesloten wereld.

Dit verhaal speelt zich af rond 1900 en volgt de vijftienjarige Ichi, die door haar vader wordt verkocht om zijn schulden af te betalen. Ze wordt weggehaald van haar geliefde eiland Iojima en belandt in een exclusief bordeel in Kumamoto. Daar leert ze, onder begeleiding van een ervaren oiran en lerares Tetsuko, niet alleen de regels van het vak, maar ook lezen, schrijven en rekenen.

Het onderwerp van deze roman is zonder twijfel indrukwekkend en schrijnend. Het idee dat jonge meisjes door armoede gedwongen worden tot prostitutie grijpt aan, en Murata geeft de lezer een indringend inkijkje in deze gesloten wereld. De beschrijvingen van het dagelijks leven in het bordeel, de medische controles, de vaste klanten zijn gedetailleerd en soms confronterend. Juist hoe dit verteld wordt maakt dit boek voor mij interessant.

Toch werkte het voor mij als roman minder goed. Het verhaal wisselt tussen historische achtergrond, uitleg over wetgeving en gebruiken, en het persoonlijke verhaal van Ichi en de andere meisjes. Die balans voelt niet altijd gelukkig: de context krijgt veel ruimte, terwijl het verhaal zelf daardoor vaart en spanning verliest. Zelfs een opstand tegen de slechte omstandigheden, aan het einde van het boek, mist de emotionele lading die het had kunnen hebben.

Ichi blijft, ondanks haar eigenzinnige karakter en haar liefde voor het eiland dat ze moest verlaten, wat op afstand. Ik had meer emotie willen voelen. De korte dagboekfragmenten zijn juist heel sterk en hadden voor mij gerust een grotere rol mogen spelen. Daarin voelde ik even haar stem, haar verwondering en haar naïviteit. Maar over het geheel genomen bleef het lastig om echt een band met haar op te bouwen; veel personages blijven namen, geen mensen van vlees en bloed.

Wat het boek wél krachtig maakt, is het inzicht in de harde realiteit van deze vrouwen; deze meisjes hebben waarde, niet uit menselijkheid, maar omdat ze inzetbaar zijn binnen het bordeel. Ook de betekenis van het woord ‘plezier’ in de titel krijgt daardoor een bitter randje.

Vakschool voor meisjes van plezier is een intrigerende en belangrijke roman, met een sterk en aangrijpend onderwerp. De sobere schrijfstijl en de vele details maken indruk, maar de emotionele diepgang en betrokkenheid die ik zocht, bleef voor mij net te veel op de achtergrond. Boeiend en leerzaam, maar het raakte me minder dan ik had gehoopt.