Beklemmend, onheilspellend, meeslepend

Saramago heeft een unieke, betoverende verteltoon en -stijl. Het is wel even wennen, want de zinnen en alinea’s zijn lang, en hij geeft dialogen op een geheel eigen wijze weer. Personages worden niet bij naam genoemd, maar zijn toch telkens goed herkenbaar.

In ‘De stad der blinden’ doet de verteller verslag van een epidemie van plotselinge blindheid die sterk besmettelijk lijkt. De mensen die de lezer in dit verhaal volgt, worden geïsoleerd in een leegstaand ziekenhuis. Algauw spelen er zich de gruwelijkste taferelen af, waardoor je gedwongen wordt na te denken over goed en kwaad.

Beklemmend. Onheilspellend. Beangstigend. Voor mij dé woorden om dit boek mee te omschrijven. Al passen ook de volgende. Origineel. Verbijsterend. Meeslepend. Ik heb dit boek vol bewondering gelezen. De radeloosheid van de personages raakte me en ik werd aan het denken gezet over waartoe een gebrek aan menselijkheid kan leiden. Sla na het lezen het nawoord trouwens niet over, het vormt écht een toegevoegde waarde.

In het vervolg, ‘De stad der zienden’, stemt 70% van de inwoners van een stad blanco. Een nieuwe stemronde resulteert in nóg meer blanco stemmen. Het volk gelooft niet meer in de eigen democratie en de regering wil de activisten tot de orde roepen: gewelddadige acties lijken onafwendbaar.

In tegenstelling tot de ‘De stad der blinden’ kon dit vervolgdeel me jammer genoeg niet intrigeren of echt raken. Ik moest me doorheen de lange beschrijvingen van het stemmen en de plannen van de regering worstelen. Een gevoel dat tot aan de laatste pagina bleef hangen.

Om het samen te vatten: ‘De stad der blinden’ vond ik fenomenaal en zou ik 4.5-5 sterren geven, ‘De stad der blinden’ eerder 2. Ik ben wel nog steeds erg benieuwd naar het andere werk van Saramago.