Krachtig verhaal met tussentijds spanningsverlies

Gili is een gevoelige, onzekere jonge man die zich afvraagt hoe zijn toekomst er uit zal zien. Hij is de zoon van een charismatische politicus en playboy in een Suriname dat begin jaren negentig, tien jaar na de staatsgreep, in een crisis verkeert. De universiteit waar hij studeert stelt niets voor en zijn rijke vader heeft meer oog voor zijn nieuwe jonge vriendin dan voor zijn zoon. Ook op het gebied van de liefde is Gili onzeker, vooral nu zijn vriend Hugo, die alles wist van vrouwen, is overleden. Voor een betere toekomst wil Gili naar Nederland om te studeren. Het geld dat hij daarvoor nodig heeft hoopt hij te winnen door als springruiter mee te doen aan een wedstrijd, met de oude hengst Norbert, met wie Gili een speciale verbintenis voelt.

In de aanloop naar de wedstrijd vinden er een gebeurtenissen plaats waardoor Gili’s beeld van de wereld om hem heen verandert. Lukt het Gili met hulp van Norbert om zijn toekomst in Nederland te kunnen verwezenlijken?

Centaur is de tweede roman van Chris Polanen, de schrijvende dierenarts uit Amsterdam-Zuidoost. Geboren en getogen in Suriname is de auteur op twintigjarige leeftijd naar Nederland gekomen. Hij is begonnen met het schrijven van columns en korte verhalen om met zijn heimwee naar Suriname om te gaan. Centaur is een herinnering aan het Suriname uit de jeugd van de auteur.

Centaur wordt verteld vanuit de ik-persoon Gili. Het eerste hoofdstuk is veelbelovend. Het is vlot en informatief, met humor en er wordt heel beeldend geschreven over het hoofdpersonage en de omgeving waar het verhaal zich afspeelt: Paramaribo in de jaren negentig. De periode die beschreven is, is betrekkelijk kort, nl. de drie weken voordat de wedstrijd zal plaatsvinden. Dit zorgt voor oplopende spanning in het verhaal. De hoofdstukken geven aan welke dag het is, wat het tijdstip is en hoeveel dagen/uren voor de wedstrijd.

Ondanks deze opbouw valt halverwege het verhaal het tempo weg en verlies je de verbondenheid met het hoofdpersonage. Gelukkig komt dat weer goed na een aantal hoofdstukken en naarmate het einde van het boek nadert is er weer sprake van een vlot tempo en zit er weer spanning in het verhaal.

Het hoofdpersonage is voldoende uitgewerkt maar aantal nevenpersonages mist deze uitwerking waardoor hun aandeel in het verhaal te beperkt is. Zoals bijvoorbeeld de rol van de moeder van Gili.

Het hoofdthema van Centaur is de groei naar volwassenheid van Gili. Je ziet hem groeien naarmate het verhaal vordert, hoe hij leert zijn keuzes te maken. Er zijn diverse andere thema’s zoals de manier waarop de Surinaamse man met vrouwen omgaat. De titel Centaur verwijst naar speciale verbondenheid van Gili met dieren, met Norbert in het bijzonder, waardoor hij ook meer inzicht krijgt in zijn leven.

De kracht van Centaur is dat door de ogen van Gili het Paramaribo van de jaren negentig tot leven komt en dat je met doorzettingsvermogen (en een portie geluk) je dromen waar kunt maken ondanks slechte omstandigheden. Het plot was goed gevonden ondanks dat bepaalde personages die een rol spelen in het plot misschien eerder geïntroduceerd hadden kunnen worden.

Het is jammer dat Centaur de kracht van het begin niet heeft kunnen volhouden. Ondanks dat is het een spannend boek dat de lezer een indringend beeld geeft van hoe het is om volwassen te worden in het Suriname van de jaren negentig.