Lezersrecensie

Ik was zestien en verdwaald


Lammert Dijkema Lammert Dijkema
14 apr 2023

In 2017 las ik De rustelozen, onmiddellijk één van mijn favorieten. Het boek gaat vooral over de relatie van Linn met haar vader, Ingmar Bergman en de tijd die ze met hem doorbrengt op Fårö, een Zweeds eilandje. Het boek ademt een sfeer van harmonie en toewijding.
Een paar jaar later schrijft Linn Ullmann een nog persoonlijker boek. Dit boek ademt niet de sfeer van harmonie en toewijding. In dit boek doet Ullmann een poging om verkrachtingen en aanrandingen te verwerken. Als 16-jarige in Parijs en New York belandde ze tegen haar wens in de modellenwereld en wat de oudere fotografen daar uithalen met hun jonge modellen laat zich raden.
Linn laat het over zich heen komen, verzet zich niet maar is zeer ambivalent. Ik denk dat ze een meisje was dat hunkerde naar liefde en aandacht. Die kreeg ze nauwelijks van haar wereldberoemde en altijd drukke ouders.

Als Linn een poging doet om dit boek te schrijven is ze al 55. Het gaat niet goed met haar. Ze voelt zich vaak erg depressief en angstig en zoekt therapie. Komt deze gemoedstoestand door het schrijven van dit boek of andersom?
De schrijfster haalt veel herinneringen op. Een chronologische volgorde is volkomen zoek. Het is een associatief samengesteld boek en het lijkt erop dat Ullmann er niet om maalt of de lezer haar wel kan volgen. De lezer doet zijn best maar.
Wel, dat heb ik gedaan. Ik kon haar eigenlijk best goed volgen, beeldde me in dat ik haar begreep.
Ullman is buitengewoon openhartig en eerlijk. ik kan me voorstellen dat lotgenoten troost putten uit dit boek.
Ik werd er vooral verdrietig van
Meisje 1983. Het jaartal slaat op het rampzalige jaar. Meisje, dat is zijzelf. Kun je een onpersoonlijker titel bedenken? Ja, ook in het Noors heet het boek zo: Jente 1983. Ullmann zal niet voor niets deze titel hebben bedacht.

Het was bijna onontkoombaar dat deze mooie meid, gevoelig, kunstzinnig maar emotioneel verwaarloosd ten prooi zou vallen aan graaiende mannen. Later werd ze uitgenodigd om naar Hollywood te komen om films te maken. Voor menigeen een droom. Linn Ullman bedankte voor de eer en ging zich wijden aan de kunst.

Meisje, 1983 is een ontroerend, onthutsend, vertederend en impressionistisch boek. Veel wordt overgelaten aan de verbeeldingskracht van de lezer en lezeres.

De titel van deze recensie is een aanhaling uit het boek. Dit eenvoudige zinnetje geeft precies weer waar dit boek over gaat.

Reacties

Meer recensies van Lammert Dijkema

Boeken van dezelfde auteur