Sla dit overweldigende boek onvoorbereid open en duik erin

Toni Morrison wilde de lezer van ‘Beminde’ meedogenloos een vreemde omgeving in duwen als eerste stap naar een gedeelde ervaring met de mensen in het boek – net zoals de personages uit hun vertrouwde omgeving werden weggerukt, zonder voorbereiding of verdediging. Om zo’n leeservaring mogelijk te maken is het verhaal uit deze recensie weggelaten.

Het hoofdpersonage is Beminde. Wie zij is, kom je stukje bij beetje te weten. Of niet. In elk geval denken de andere personages te weten wie zij is. En staan met hun oordeel klaar.

In een huiveringwekkend verhaal beschrijft Morrison de verwoesting van het individu en de vernietiging van de liefdesbanden tussen personen als twee directe gevolgen van slavernij. Beminde kan worden beschouwd als personificatie van de geschiedenis: wie haar negeert, ontkent de slavernijgeschiedenis die bij zwarte Amerikanen nog altijd blijft spoken. Morrison geeft een stem aan mensen die in het verleden niet werden gehoord.

Ook onderzoekt Morrison de vraag hoe je kunt omgaan met herinneringen aan een pijnlijk verleden en hoe je je daarvan kunt losmaken. Andere belangrijke thema’s zijn morele keuzes en de kracht van een gemeenschap.

In opvallend krachtig en elegant proza wekt Morrison de personages met uitzonderlijke diepgang tot leven. Ze prikkelt je verbeelding en wakkert door middel van de ingewikkelde verhaalstructuur en wisselende perspectieven een actieve leeshouding aan. De raciale tegenstellingen en de wreedheden geven je het gevoel voortdurend en ongenadig te worden opgehitst.

Morrison heeft zich laten inspireren door het waargebeurde verhaal van Margaret Garner, een uit Kentucky gevluchte slavin. De schrijfster beschouwde Garner als de eerste vrouwelijke zwarte vrijheidsstrijder.

Uit een vergelijking met de oorspronkelijke tekst blijkt dat de vertaling van Nettie Vink de nodige eigenaardigheden en zelfs fouten bevat. Heel jammer, want zo’n overweldigende roman verdient een uitmuntende vertaling.

De roman ‘Beminde’ won in 1988 de Pulitzer Prize for fiction en is er een om onvoorbereid in te duiken en volledig in op te gaan.