Lezersrecensie
stukje Belgische geschiedenis
Korte inhoud
Begin 20ste eeuw, Brussel, Gabrielle Deman groeit op in het wereldje van gekende kunstenaars zoals Spilliaert en Maetelinck. Zijzelf is een vrijgevochten vrouw die weet wat ze wil: de wereld ontdekken. Ze probeert het eerst aan de universiteit maar dit mislukte, waarop zij beslist dat zij naar het buitenland wil. Ze ziet haar kans wanneer Albert op haar verliefd wordt, een militair met een missie in Afrika. Nadat ze huwden, overtuigt zij Albert dat zij hem zou vergezellen naar Kongo. Eindelijk daar had ze zich alles toch wat anders voorgesteld… Wordt haar ambitie vervuld in Kongo?
Gabrielle keert terug naar Brussel na drie jaar, maar zij is niet de Gabrielle die uit Brussel vertrok.
Conclusie
‘Kongo Korset’ is het debuut van Herlinde Leyssens. Haar inspiratie haalde ze uit het archief van het Afrikamuseum in Tervuren, namelijk de boeken, liefdesbrieven en foto’s van Gabrielle Deman, aangevuld met haar eigen verbeelding.
Het boek is volledig in de pre-koloniale sfeer geschreven, zelfs het taalgebruik werd aan deze periode aangepast. De Nederlandse tekst bevat dan ook vaak Franse woorden. Als lezer waan je je zo in het Brussel van begin twintigste eeuw. Heel wat sociale thema’s die toen actueel waren, komen aan bod, zoals de onderdanige rol van de vrouw in de samenleving. Zo is het voor vrouwen bijna onmogelijk om aan de universiteit te studeren. Gabrielle het hoofdpersonage wil echter meer dan alleen maar mooi zijn, goed huwelijk, kindjes, vrouw aan de haard, … . Ze wil reizen, de wereld zien, studeren, … . Om haar doel te bereiken heeft ze veel over. We zien haar dan tijdens het ganse verhaal verder groeien tot een sterke zelfstandige vrouw. Door haar ogen beleven we de reis naar Congo en haar avonturen daar. Maar we leren ook over hoe de superieure blanke de lokale bevolking behandelt, en dit zijn merendeels geen te mooie beelden. Want de lokale bevolking werd op een gruwelijke manier behandeld door de blanke kolonialen. Hier is het taalgebruik van de auteur koloniaal, maar toch gaat ze niet over naar het racistische taalgebruik van toen, maar de sfeer is wel duidelijk. De auteur heeft zeer goed research gedaan, over hoe het was begin twintigste eeuw. Alles klopte aan het verhaal, zelf de aanvullingen van haar eigen verbeelding in het verhaal geven een goed beeld over die periode. Hierdoor is het boek geen geschiedkundig werk, maar een mooi opgebouwd roman gebaseerd op waargebeurde feiten. Gezien er soms wat stukjes in het Frans waren en er geen vertalingen in het boek stonden, was het soms wat lastig.
Het boek bestaat uit twee delen, een eerste deel speelt zich af in Brussel en een tweede deel gaat over Gabrielle haar periode in Congo. Persoonlijk vond ik het eerste deel wat ‘lang’ en het leek wat uitgerokken (het had veel korter gekund). Het tweede deel van het boek las veel sneller en gaf een mooi beeld over Congo begin twintigste eeuw. Ik mistte ook wat meer over de lange boottocht tussen België en Congo, deze zal zeker ook niet makkelijk geweest zijn.
Van mij krijgt dit boek een 3,5 sterren, mooi taalgebruik, en een leuk verhaal, maar in het eerste deel had ik toch af en toe zin het opzij te leggen.