Een gemiste kans

Dit boek bevat alle ingrediënten om er een boeiende roman van te maken. Groots en meeslepend. Immers: een boerengemeenschap die wordt uiteengescheurd door de bouw van een stuwdam die hun geliefde streek onder water zal zetten. Bezetting door Italië en door Duitsland en het verbod op de moedertaal.

Ik weet ervan. Mijn Koerdische vrienden mochten in het Syrië van Assad hun eigen taal niet spreken. Ze mocht niet worden onderwezen op scholen. Mijn vrienden kunnen hun eigen taal spreken maar niet schrijven en ook niet lezen. Dit is een groot gemis. Het is bijna als blind gemaakt zijn. De dwang om Arabisch te moeten leren op school en te moeten spreken in het openbare leven.
Mijn beste vriend, gedeserteerd uit het Syrische leger en ernstig getraumatiseerd, is nu in therapie. Therapie werkt het best als die kan worden bedreven in de eigen taal. De taal waarin je jezelf optimaal kunt uitdrukken tot in het meest intieme detail. Hij doet dat dus niet in het Nederlands maar in het Arabisch, de taal van de vijand. Dit is een onvoorstelbare handicap. Een trauma verwerken met een trauma.

Bezetting door een vreemde mogendheid. We zien het dagelijks op tv. De verschrikkingen in Oekraïne.

De teloorgang van het landschap van je jeugd. Weg, de vertrouwde en dierbare vergezichten, de gebouwen van je jeugd, de wegen en paadjes die geplaveid zijn met herinneringen.

Maar Balzano bakt er niks van. Nergens komt het verhaal tot leven, nergens kruipt de dramatiek onder je huid, geen enkel personage wordt van vlees en bloed. Het is een prestatie van formaat om van zoveel emotie en gewelddadigheid een oersaai verhaal te maken.
Daar komt nog bij dat de vertaling hier en daar tenenkrommend is. Wat te denken van een murmelend haardvuur? Iemand die de mouwen uit de handen steekt? Wat een broddelwerk.

Een mijns inziens sterk overgewaardeerd boek