Osinga speelt met perspectief en verwachtingen

In Bunker van Richard Osinga volgen we Inaya die op latere leeftijd door haar zoon Nadir wordt meegenomen naar een bijzondere plek. Nadir heeft zijn fortuin gebruikt om een volledig zelfvoorzienende stad te bouwen, verborgen in een berg in Kazachstan. Wat begint als een veilige plek voor de toekomst, verandert in een afgesloten wereld. Inaya en een kleine groep bewoners moeten vervolgens hun weg vinden in een systeem dat tegelijk bescherming en beperking biedt.

In 2024 was Munt van Richard Osinga mijn favoriete boek van het jaar, van alle 155 boeken die ik toen las. Daardoor keek ik erg uit naar nieuw werk van Richard Osinga. Bunker voelde voor mij uiteindelijk als een totaal ander boek. De thematiek rond levensbeschouwing en filosofische vragen is er nog steeds, net als het internationale decor, maar de vorm is duidelijk anders. Richard Osinga kiest hier voor dystopische fictie, een genre waar ik na een boek dat ik vorig jaar las eigenlijk wat minder enthousiast over was.

Tijdens het lezen had ik ook momenten waarop het verhaal niet volledig origineel voelde. Sommige ideeën of ontwikkelingen komen bekend voor als je vaker dystopische boeken leest. Toch werkte het boek voor mij verrassend goed; vooral omdat Richard Osinga mij als lezer regelmatig liet twijfelen aan wat ik dacht te begrijpen. Ik merkte dat ik voortdurend nadacht over de keuzes van de personages, maar ook over mijn eigen interpretatie van wat er gebeurde.

Dat vond ik misschien wel het sterkste aspect van het boek. Richard Osinga speelt subtiel met perspectief en verwachtingen, waardoor je als lezer niet altijd zeker weet of je het verhaal wel goed leest. Sinds Animal Farm heb ik eigenlijk geen dystopisch boek meer gelezen dat me tijdens het lezen zo aan het denken zette.
Daarom bleef Bunker ondanks mijn twijfels over het genre toch hangen. Het is geen boek dat alleen draait om het verhaal zelf, maar vooral om de vragen die het oproept.