Interessant, maar moeilijk.

In 2019 was het precies 350 jaar geleden dat Rembrandt van Rijn stierf en om die reden werd 2019 tot het Rembrandtjaar omgedoopt.
Halverwege 2019 begon ik de Volkskrant te lezen en kwam zo ook in aanraking met de columns van Onno Blom waarin hij wekelijks over Rembrandt van Rijn schreef. In dat jaar kwam ook zijn boek uit wat over de jonge Rembrandt gaat, dit boek dus. Daarnaast verscheen ook een korte serie op tv, Het Raadsel Rembrandt, waarbij Onno Blom ons mee op ontdekkingstocht neemt naar de plekken waar Rembrandt moet zijn geweest.

Ik heb dit boek in e-book gelezen, en ik wist het op voorhand eigenlijk wel al, een geïllustreerd boek over het leven van een schilder lees je het beste uit een papieren boek en niet uit een e-book, waar de plaatjes kleurloos en klein worden afgebeeld. Maar goed, het budget liet het even niet toe om voor een papieren versie te gaan.

Wat verwacht je van een boek met als titel ‘De jonge Rembrandt’? Inderdaad, het levensverhaal van de jonge Rembrandt. Nu blijken er uit die levensperiode betrekkelijk weinig informatie voorhanden te zijn, waardoor Onno Blom genoodzaakt is naar de geschiedenis van Leiden te kijken om ons als lezer een beeld te kunnen geven wat Rembrandt gedacht, gevoeld en gedaan zou moeten hebben. Geregeld lijkt het daardoor helemaal niet over Rembrandt te gaan, maar heeft het boek meer weg van een geschiedenisles. Alhoewel ik daar begrip voor heb druist het voor mijn gevoel toch tegen mijn verwachtingen in, ik wilde vooral over Rembrandt lezen.

Maar mijn grootste kritiekpunt is dat dit boek helemaal niet voor een breed publiek toegankelijk is. Onno Blom heeft het geschreven met de gedachte dat de lezer over de nodige bagage aan kennis beschikt. Bijvoorbeeld over de religieuze geschiedenis van Nederland. Termen zoals arminianen, remonstranten en contra-remonstranten passeren de hoofdstukken geregeld, maar als je niet weet wat dat precies inhoudt is het verhaal lastig te begrijpen. Het was fijn geweest als de schrijver daar rekening mee had gehouden en daar kort wat meer uitleg over had gegeven, tenslotte is het voor de lezer essentiële informatie. Verder merk je als lezer dat de schrijver veel kennis van de klassieke oudheid en de schilderskunst heeft. Alleen houdt de schrijver ook hier weer geen rekening met de kennis van de lezer. Geregeld wordt er uitgebreid uitgelegd wat Rembrandt in zijn historiestukken heeft afgebeeld. Voor de lezers die de verhalen uit de Bijbel en de klassieke oudheid kennen kan dit uitermate interessant zijn, maar als lezer zonder deze bagage heb je de neiging om deze passage snel door te lezen. Ik heb aanvankelijk echt wel de moeite genomen, maar op den duur verloor ik mijn interesse om het boek echt aandachtig te lezen. Dat gebeurt mij niet vaak, want als ik iets niet weet ben ik best wel bereid om er tijdens het lezen Google of Wikipedia bij te pakken. Nu waren mijn hiaten in de kennis dermate groot dat het niet meer te doen was om dat met even Googelen op te lossen. Ik ken de klassieke verhalen gewoon niet, zowel niet uit de Griekse mythologie als uit de Bijbel. Daarnaast waren sommige letterlijke citaten van andere historische figuren voor mij onbegrijpelijk en vond ik ze ook niet echt veel toevoegen aan het onderwerp.

De grote lijnen over de eerste levensjaren van Rembrandt zijn na het lezen wel blijven hangen, wat dat betreft vond ik het interessant om te lezen. Maar over het algemeen heb ik het gevoel dat Onno Blom het boek vooral voor mensen die op hetzelfde kennisniveau als hem zitten heeft geschreven en bij het schrijven te weinig rekening met de meeste lezers heeft gehouden.