Volkomen maf, die Beauman

Die Beauman is mij er eentje. Meteen nadat ik grijnzend 'The teleportation accident' uitgelezen had las ik 'Glow', en dat beviel zelfs nog beter. Misschien deels ook omdat ik nu nog wat beter op Beaumans mafheid was ingesteld, maar ook door de kwaliteiten van het boek zelf. Want 'Glow' is echt een heerlijk gestoord boek, krankjorum goed en grappig geschreven, en met een volmaakt idiote en ongrijpbare plot. Een plot die niet alleen steeds door rare wendingen en afdwalingen wordt onderbroken, maar eigenlijk zelfs puur uit rare wendingen en afdwalingen bestaat.

Hoofdpersoon is de Londense jongeling Raf, die o.a. door zijn afwijkende slaapritme en zijn voorkeuren voor experimentele drugs nogal onaangepast en anarcho tegen de wereld aankijkt. En die Raf komt dan terecht in een thrillerachtige intrige waarin Birma, Serviërs, een duister en vertakt internationaal misdaadsyndicaat en een nieuwe hallucinogene drug 'glow' een bepalende rol spelen. Net als allerlei mensen die dubbel of zelfs driedubbel spel spelen, duistere simulaties, en simulaties binnen die simulaties. En vossen niet te vergeten, die op de gekste momenten opduiken, zoals er ook op heel onverwachte plekken in Londen ineens een raar plantje groeit. Dat is best spannend allemaal, op thrillerachtige wijze, maar het is vooral volkomen maf: de plot zit zo vol dubbele bodems en valse aanwijzingen dat je als lezer helemaal de draad verliest en daardoor ook de slappe lach krijgt. Ik tenminste wel. En tegelijk ook een soort gevoel van stuurloosheid, omdat er geen ontknoping volgt die alle dubbele bodems verklaart en alle dubbelzinnigheden verheldert. De lezer blijft uiteindelijk net zo verward achter als Raf. Want Beauman wil ons niet amuseren met een thrillerachtige plot, hij wil ons ontregelen. Zoals ook een hallucinogeen middel ons ontregelt.

Tja, en dan die stijl. Als Raf op een gegeven moment een kater heeft en tegelijk treurt omdat een prachtige meid hem net verlaten heeft, wordt dat als volgt gezegd: "That did not make Raf feel any better. What he hates about whiskey hangovers, he thinks now, is the synthesis they achieve between the spiritual and the gastric, as if our soul needs to throw up or our stomach had realised life is meaningless". Tijdens een toch al vreemde achtervolging in een desolaat en vervallen deel van Londen, wordt afgedwaald naar bevreemde details als de volgende: "At his feet are a few chocolate wrappers, that look as if they know deep down that they can't biodegrade but are doing their best anyway to fit in". Zoals later, zodra de actie zich verplaatst heeft naar een juist erg deftig en duur gedeelte van Londen, passages staan als: "the quieter and more secluded the street, the more likely its architects are to have topologised the zone between the kerb and the homes on either side with such a pedantic and well-proportioned bagatelle of gates, railings, trees, hedges, bollards, and low stone walls that you might have guessed they were expecting twice-daily inundations of people, livestock, ball bearings, ginger syrup, or some other rushing matter whose complex fluid dynamics could be disciplined only by the most meticulous avanced planning". Elke bladzij staat vol met dat soort ongehoord maffe zinnen en beelden. De plot ontregelt door zijn mafheid al zeer, maar de wel heel eigenzinnige stijl van Beauman doet daar nog een schep bovenop.

Waarom doet Beauman dit? Ten eerste uit puur schrijfplezier, denk ik: de pure pret van een plot vol ongerijmdheden en dubbele bodems, de jubelende jolijt van zijn steeds verrassende stijl. Raf en zijn vriend onderzoeken steeds de samenstelling van allerlei drugs, en beleven daaraan een ongeremd plezier: het lijkt wel alsof Beauman een even ongeremd plezier zoekt door voortdurend gaten te schieten in zijn plot en door ons steeds te verbluffen met ongehoord originele zinnen. Maar misschien is die mafheid ook wel Beaumans boodschap: misschien vindt hij de wereld waarin wij leven wel onbegrijpelijk vreemd, en wil hij vooral dat levensgevoel overdragen met zijn zo ontregelende stijl en plot. Zoals ook Pynchon en David Foster Wallace dat doen, twee idolen van Beauman. Hoe dan ook, ik heb mij hevig vermaakt met 'Glow', en ik hou Beauman vanaf nu scherp in de gaten. Want hij is nog maar dertig, mensen: daar gaan we nog veel plezier aan beleven!