De toekomstige roman (De ringboulevards, patrick Modiano)

Kinderen die door hun vader verwaarloosd zijn zullen De ringboulevards net als ik prachtig vinden. Het boek gaat over Serge Alexandre die door een existentiële gebeurtenis het contact met zijn vader verloren is. Tien jaar later vindt hij zijn vader terug maar wordt hij niet meer herkend door hem. Een verhaal ontspint zich waarin de rollen omkeren en de zoon de vaderrol op zich neemt.
De relatie tussen vader en zoon die het boek schetst staat voor de relatie tussen de traditie die “de roerloze kalmte van een vredige wereld” uitmaakte (127), waarvan de hedendaagse mens is afgesneden. Vroeger konden we misschien nog denken dat die traditie een gebeiteld verband vormde dat het centrum van ons bestaan uitmaakte. Rondspattend steen en gruis – ziekte & oorlog, dood & verderf – werden daarbij naar de periferie gestuwd. Vandaag de dag blijkt die periferie zelf het centrum uit te maken en rest niets anders dan een grenzeloos en hedonistisch genieten in een vader- en grondeloze wereld.
Toch lijkt een heel traditioneel tijdsbegrip op de achtergrond van deze beweging van het centrum naar de periferie van de ringboulevards te spelen. Serge is verstoten uit het centrum maar zoekt een terugweg, waardoor hij negatief afhankelijk blijft van zijn vader. Zijn pogingen om zich te identificeren met de vader zijn tevergeefs: “’Men heeft zich te lang met nuances en de kunst van het haarkloven beziggehouden! Waar we nu behoefte aan hebben, dat zijn jonge barbaren die de bloemperken vertrappen’” (141). Maar ook de tegenovergestelde beweging, van barman Grève die hem zegt dat het beter is in de toekomst te leven, getuigt van dezelfde negatieve afhankelijkheid zolang wij niet erkennen dat wij altijd al onze vader zijn in onze pogingen ons van het verleden los te weken. Misschien volstaat het hele idee van een centrum en een periferie niet om onze relatie tot het verleden en de toekomst te denken, moet eerst en vooral die chronologie als een bloembed worden vertrapt. Pas dan kunnen we ervaren altijd al onze vader te zijn (mimesis), terwijl we tegelijkertijd onszelf pas kunnen zijn dankzij onze afwijking van de vaderen (anti-mimesis). Het denken van dit tegelijkertijd, dat is de ‘toekomstige’ roman opgegeven. meer blogs over literatuur en filosofie: https://vincentblok.wordpress.com/