Aangrijpend boek waar je stil van wordt

In ‘Witte Chrysant’ vertelt Mary Lynn Bracht het verhaal van de twee Koreaanse zusjes Hana en Emi. Ze wonen op het eiland Jeju voor de zuidkust en maken deel uit van de haenyeo, sterke vrouwen die voor de kost duiken naar zeeoren. In de zomer van 1943, als Korea al jaren bezet is door Japen, duikt Hana en houdt de jongere Emi de wacht bij de vangst van de dag. Dan ziet Hana vanuit zee een Japanse soldaat op het strand in de richting van haar zusje lopen, die nog aan zijn oog is onttrokken door een rots. Hana slaagt er nog net in om haar zusje te waarschuwen zich te verstoppen, maar kan niet voorkomen dat zijzelf wordt meegenomen en gedwongen wordt om als troostmeisje voor de Japanse soldaten te werken.

Het verhaal van Hana speelt zich af in 1943 en het verhaal van Emi in 2011. Emi heeft een ernstige hartkwaal en reist elk jaar naar Seoul voor de jaarlijkse vredesmars langs de Japanse ambassade, waarin aandacht wordt gevraagd voor de troostmeisjes en Japan te bewegen om excuses te maken, in de hoop haar zusje Hana daar terug te vinden. Door Emi’s herinneringen kom je te weten hoe Emi's leven is verlopen.

Het deel van Hana, in 1943, vertelt over wat er met haar gebeurt vanaf het moment dat ze ontvoerd wordt. Ook zij kijkt terug op gelukkiger tijden met haar familie om zich af te sluiten voor de deerniswekkende omstandigheden waarin ze als troostmeisje leeft.

Troostmeisje, het klinkt zo onschuldig, maar het is het meest afschuwelijke lot wat een vrouw kan overkomen. Ze worden continue bruut tot bloedens toe verkracht en mishandeld, soms tot de dood erop volgt. De manier waarop Mary Lynn Bracht dit onrecht beschrijft is lovenswaardig. Ze slaagt erin de horror die deze vrouwen meemaken bijna zakelijk te beschrijven en tegelijkertijd de pijn, verlammende angst en emoties bijna als een mokerslag bij je binnen te laten komen. Je vraagt je bijna walgend af hoe je überhaupt seksueel opgewonden kunt raken van zo’n deerniswekkende jonge vrouw en zonder enig gevoel als nummer zoveel in de rij als een beest tekeer kunt gaan.

Hoewel de zusjes Emi en Hana de hoofdrol spelen, is tegelijkertijd een minstens zo grote rol weggelegd voor de Japanse bezetter (voor Hana in de persoon van Morimoto) en na de Tweede Wereldoorlog het eigen Koreaanse politieapparaat (voor Emi in de persoon van HyunMo). Zij drukken een levenslange stempel op het leven van de twee zussen en zullen bij alles wat er gebeurt (zowel op de voorgrond als de achtergrond) onderdeel van hun leven blijven uitmaken.

Het is een ongelooflijk heftig verhaal! Ik had wel eens van troostmeisjes gehoord, maar eigenlijk nooit goed begrepen welke onmenselijke gruwelijkheden deze jonge meisjes zijn overkomen. Mary Lynn Bracht heeft deze jonge vrouwen respectvol en op een indringende wijze een stem gegeven. Maar ook de rol van het eigen Koreaanse politieapparaat, dat bijna net zo verachtelijk was, wordt door Bracht minstens zo indringend onder de aandacht gebracht.

Het is een aangrijpend boek dat je gewoon niet weg kunt leggen en waar je na lezing stil van bent. Een boek dat nog lang in je gedachten zal blijven. Als je dan in het nawoord leest dat Korea en Japan in een verdrag hebben vastgesteld dat het Vredesmonument Pyeongwabi, het gedenkteken voor de troostmeisjes, in Seoul zal worden weggehaald en dat er nooit meer over deze zwarte bladzijde in de geschiedenis gesproken zal worden is duidelijk dat zowel Japan als Korea na al die jaren de troostmeisjes nog steeds misbruiken door te doen of ze nooit bestaan hebben door hen voorgoed het zwijgen op te leggen. Door boeken als ‘Witte Chrysant’ zal dit gelukkig nooit helemaal lukken. Een prachtige historische roman dat het verdient om door heel veel mensen gelezen te worden!